Bài đọc 1: Is 58,7-10
Ánh sáng ngươi sẽ bừng lên như rạng đông.
Bài trích sách ngôn sứ I-sai-a.
7 Đây là lời Đức Chúa phán :
“Ngươi hãy chia cơm cho người đói,
rước vào nhà những người nghèo không nơi trú ngụ ;
thấy ai mình trần thì cho áo che thân,
không ngoảnh mặt làm ngơ trước người anh em cốt nhục ?
8Bấy giờ ánh sáng ngươi sẽ bừng lên như rạng đông,
vết thương ngươi sẽ mau lành.
Đức công chính ngươi sẽ mở đường phía trước,
vinh quang Đức Chúa bao bọc phía sau ngươi.
9Bấy giờ, ngươi kêu lên, Đức Chúa sẽ nhận lời,
ngươi cầu cứu, Người liền đáp lại : ‘Có Ta đây !’
Nếu ngươi loại khỏi nơi ngươi ở
gông cùm, cử chỉ đe doạ và lời nói hại người,
10nếu ngươi nhường miếng ăn cho kẻ đói,
làm thoả lòng người bị hạ nhục,
thì ánh sáng ngươi sẽ chiếu toả trong bóng tối,
và tối tăm của ngươi chẳng khác nào chính ngọ.”
Đáp ca: Tv 111,4-5.6-8a.9 (Đ. c.4a)
Đ.Giữa tối tăm bừng lên một ánh sáng
chiếu rọi kẻ ngay lành.
4Giữa tối tăm bừng lên một ánh sáng
chiếu rọi kẻ ngay lành :
đó là người từ bi nhân hậu và công chính.5Phúc thay người biết cảm thương và cho vay mượn,
biết theo lẽ phải mà thu xếp công việc mình.
Đ.Giữa tối tăm bừng lên một ánh sáng
chiếu rọi kẻ ngay lành.
6Họ sẽ không bao giờ lay chuyển,
thiên hạ muôn đời còn tưởng nhớ chính nhân.7Họ không lo phải nghe tin dữ,
hằng an tâm và tin cậy Chúa,8aluôn vững lòng không sợ hãi chi.
Đ.Giữa tối tăm bừng lên một ánh sáng
chiếu rọi kẻ ngay lành.
9Kẻ túng nghèo, họ rộng tay làm phúc,
đức công chính của họ tồn tại muôn đời,
uy thế họ vươn cao rực rỡ.
Đ.Giữa tối tăm bừng lên một ánh sáng
chiếu rọi kẻ ngay lành.
Bài đọc 2: 1 Cr 2,1-5
Tôi đã loan báo cho anh em mầu nhiệm Đức Ki-tô chịu đóng đinh vào thập giá.
Bài trích thư thứ nhất của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Cô-rin-tô.
1 Thưa anh em, khi tôi đến với anh em, tôi đã không dùng lời lẽ hùng hồn hoặc triết lý cao siêu mà loan báo mầu nhiệm của Thiên Chúa. 2 Vì hồi còn ở giữa anh em, tôi đã không muốn biết đến chuyện gì khác ngoài Đức Giê-su Ki-tô, mà là Đức Giê-su Ki-tô chịu đóng đinh vào thập giá. 3 Vì thế, khi đến với anh em, tôi thấy mình yếu kém, sợ sệt và run rẩy. 4 Tôi nói, tôi giảng, mà chẳng có dùng lời lẽ khôn khéo hấp dẫn, nhưng chỉ dựa vào bằng chứng xác thực của Thần Khí và quyền năng Thiên Chúa. 5 Có vậy, đức tin của anh em mới không dựa vào lẽ khôn ngoan người phàm, nhưng dựa vào quyền năng Thiên Chúa.
Tin mừng: Mt 5,13-16
13 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Chính anh em là muối cho đời. Nhưng muối mà nhạt đi, thì lấy gì muối nó cho mặn lại ? Nó đã thành vô dụng, thì chỉ còn việc quăng ra ngoài cho người ta chà đạp thôi.
14 “Chính anh em là ánh sáng cho trần gian. Một thành xây trên núi không tài nào che giấu được. 15 Cũng chẳng có ai thắp đèn rồi lại để dưới cái thùng, nhưng đặt trên đế, và đèn soi chiếu cho mọi người trong nhà. 16 Cũng vậy, ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp anh em làm, mà tôn vinh Cha của anh em, Đấng ngự trên trời.”
BÀI GIẢNG / CHIA SẺ CHỦ ĐỀ
MUỐI VÀ ÁNH SÁNG
Lm. Antôn Lê Sơn, SVD
Có thể nói “muối và ánh sáng” là những khái niệm gần gũi, quen thuộc và có lẽ không ai không biết và không thể nhận thức (chỉ trừ những người khiếm thị và khiếm vị giác bẩm sinh), về hiệu quả và công dụng của nó. Đức Giêsu đã dùng hai hình ảnh này để liên hệ đến thực tại siêu việt của chứng tá Tin Mừng: “Chính anh em là muối cho đời. Chính anh em là ánh sáng cho trần gian” (Mt 5,13-14). Từ những đặc tính và giá trị của muối và ánh sáng chúng ta được mời gọi biến đổi thành muối để ướp mặn cho đời và thành ánh sáng để chiếu soi cho trần gian như thế nào? Đâu là thông điệp chính yếu mà Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta?
1/ Đặc Tính, công dụng của Muối và ánh sáng
Muối – khi nói đến muối ai cũng có thể hiểu và liên tưởng rằng nó luôn có vị mặn. Muối có nhiều tác dụng đối với cơ thể con người và các loài động vật. Với cơ thể con người, muối duy trì cân bằng điện giải và chất lỏng, hỗ trợ chức năng thần kinh và cơ bắp, đồng thời giúp điều hòa huyết áp. Muối còn có tác dụng giữ cho thực phẩm cá thịt được tươi ngon. “Cá không nghe muối cá ươn” (Ca dao Việt Nam).
Ánh sáng – là khái niệm ngược với bóng tối, ánh sáng giúp chúng ta nhận biết, phân biệt mọi đối tượng, vạn vật, con người và chính chúng ta. Ánh sáng phát xuất từ nhiều nguồn nhưng có thể hiểu chung quy ánh sáng bao gồm hai loại: ánh sáng phát xuất từ thiên nhiên như ánh sáng mặt trời, mặt trăng và các vì sao và các hệ mặt trời. Ánh sáng nhân tạo như từ điện năng, từ đèn được đốt từ các nhiên liệu xăng dầu, dầu thực vật từ nến sáp. Ánh sáng có một đặc tính nổi bật là càng mạnh thì sự vật được chiếu soi càng rõ ràng và chi tiết, càng giúp cho việc nhận biết về đối tượng sự vật và con người càng chính xác hơn. Ánh sáng còn giúp cho việc sưởi ấm và đốt nóng mọi vật khi được nó chiếu soi.
Như vậy, muối và ánh sáng là những chất liệu rất quan trọng và cần thiết đối với con người và vạn vật. Từ tầm quan trọng của muối và ánh sáng mà Đức Giêsu đã liên hệ đến thực tại về giá trị siêu việt của chứng nhân Tin mừng.
2/ Chính anh em là muối cho đời, là ánh sáng cho trần gian
Chúa muốn mỗi Kitô hữu phải trở thành muối ướp mặn cho đời, muốn làm được điều này trước hết đòi hỏi chúng ta phải có phẩm chất mặn của muối, “Nếu muối đã nhạt thì người ta biết lấy gì mà ướp cho mặn lại” (Mt 5,13). Người Kitô hữu sống đúng phẩm giá, đúng căn tính người bạn của Chúa Kitô, tức là sống nhân bản Kitô giáo, luôn định hướng cuộc đời về chân thiện mỹ. Để trở thành muối mặn trước hết người Kitô hữu phải để Tin Mừng của Chúa hấp thụ chính bản thân mình trở thành những con người cao quý được bước ra từ Tin Mừng của Chúa. Trong thời đại ngày nay, người ta chán ngấy sự nhạt nhẽo của lòng người. Người ta hững hờ với nỗi đau của đồng loại, con người sống ích kỷ thiếu vị tha. Sự lan tỏa và vị mặn của muối chính là ướp lại sự lạnh nhạt giữa tình người với nhau, phục vụ và yêu thương, cho đi mà không hề tính toán.
“Chính anh em là muối cho đời”. Muối là vật dụng tốt. Không có muối thức ăn sẽ nhạt sẽ hư, không có vị ngon. Nhưng với cuộc đời, Chúa muốn chúng ta là muối ngon ướp cho con người đang phai nhạt về tình yêu vào Thiên Chúa. Nếu cuộc sống của chúng ta hướng trọn về Thiên Chúa sẽ là muối tăng thêm hương vị ý nghĩa cuộc đời và niềm hy vọng vào hạnh phúc vĩnh cửu mai sau. Muối Tình Yêu của Thiên Chúa làm tăng vị mặn cho tình yêu và lòng thương xót của Ngài. Người Kitô hữu sống vị tha, bác ái, nhân hậu, yêu thương, hướng thiện là muối tốt có chất để ướp mặn cho đời thêm ý nghĩa và hy vọng.
“Anh em là ánh sáng cho trần gian”. Trong Tông huấn Evangelii Nuntiandi, Đức Giáo Hoàng Phaolô VI đã mời gọi các Kitô hữu “Người Kitô hữu được mời gọi ra đi để làm chứng cho thế giới”. Ngài cũng nhấn mạnh rằng thời đại hôm nay cần hành động hơn là lý thuyết, nghĩa là cần chứng nhân hơn thầy dạy. Ánh sáng quan trọng và cần thiết cho cuộc sống, không có ánh sáng thì không có vẻ đẹp, nếu có chúng ta cũng không nhận ra nó. Không ánh sáng không nhận ra màu sắc, thiếu ánh sáng nhiều hoạt động không thể diễn ra. Thậm chí thiếu ánh sáng thế giới có thể ngừng hoạt động. Trong công cuộc tạo dựng ngay từ thuở khai sinh Thiên Chúa đã bắt đầu chương trình sáng tạo với công việc quan trọng là làm cho có ánh sáng: “Thiên Chúa phán phải có ánh sáng, liền có ánh sáng. Thiên Chúa thấy rằng ánh sáng tốt đẹp. Thiên Chúa phân rẽ ánh sáng và bóng tối. Thiên Chúa gọi ánh sáng là ngày, bóng tối là đêm” (St 1,3-5). Đức Giêsu đã tuyên bố: “Tôi là ánh sáng cho trần gian. Ai theo tôi sẽ không phải đi trong bóng tối, nhưng sẽ nhận được ánh sáng đem lại sự sống” (Ga 8, 12). Như vậy lời Đức Giêsu khẳng định là việc tin và theo Người sẽ trở thành ánh sáng. Chúa muốn mỗi Kitô hữu chúng ta phải trở thành ánh sáng cho trần gian: “Ánh sáng của anh em phải được chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy được những việc tốt anh em làm mà tôn vinh Cha của anh em” (Mt 5,15-16).
Cuộc sống còn đó bao tăm tối của lòng người; hận thù, ích kỷ, toan tính, tư lợi, lọc lừa, gian trá, manh tâm,… tất cả những điều đó làm cho xã hội và con người trở nên tăm tối, u mê. Thế gian bị bao trùm bởi bóng tối của tội lỗi và sự chết. Chính trong bối cảnh đó Thiên Chúa mời gọi chúng ta trở nên ánh sáng của hy vọng và niềm tin về sự sống vĩnh cửu. Thiên Chúa trao cho chúng ta trách nhiệm trở nên muối và ánh sáng để ướp mặn cho đời. Ánh sáng được thắp từ nguồn sáng của ánh nến Phục Sinh.
3/ Ánh sáng thật cho thế gian
Nhà thiên văn học, vũ trụ học và vật lý lý thuyết Stephen Hawking người Anh, đã dành cả cuộc đời nghiên cứu về học thuyết lỗ đen trong vũ trụ. Học thuyết này ban đầu cho rằng vũ trụ được hình thành bởi sự va chạm của hai khối đen khổng lồ tạo nên một vụ nổ lớn (Big Bang). Nhưng sau mấy chục năm miệt mài cho công trình nghiên cứu này, chính tác giả về cuối đời đã phải thừa nhận rằng lý thuyết này không thực sự có cơ sở vững chắc. Vậy đâu là khởi nguồn của vạn vật trời đất và vũ trụ này? Đối với đức tin của người Kitô hữu, chúng ta đã có câu trả lời từ trong nền tảng Kinh Thánh. “Lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước, là ánh sáng chỉ đường con đi” (Tv 119).
Thời đại hôm nay có nhiều người cũng đang mải miết đi tìm thứ ánh sáng giả tạo của thế gian: của cải, danh vọng, tự do chủ nghĩa, các trào lưu xã hội và trần tục hóa mọi lãnh vực của đời sống thiêng liêng. Nhiều người chạy theo tiền tài để thỏa mãn lòng tham và dục vọng của con người, đánh mất lương tri và đạo lý nhân sinh của đồng loại. Năm 2025 hàng loạt vụ sản xuất thuốc giả (vụ án Hoàng Hường tháng 10 năm 2025), thực phẩm chức năng giả (báo tuổi trẻ online ngày 15/5/2025, thu giữ 100 tấn thực phẩm chức năng giả do đường dây Phạm Ngọc Tiến và vợ là Đoàn Thị Nguyệt cầm đầu), kem mỹ phẩm giả, hàng giả (đường dây do Vũ Thị Ngọc Ngân – Ngân 98 cầm đầu được tung ra thị trường thu lợi hàng trăm tỷ đồng Việt Nam), hậu quả nhiều người mang bệnh tật thậm chí mất mạng vì sự ích kỷ của cá nhân đơn vị vô lương tâm thiếu trách nhiệm với những sản phẩm giả độc hại, coi nhẹ sức khỏe và mạng sống con người.
Đại đa số giới trẻ ngày hôm nay chạy theo đồng tiền. Điều cực kỳ nguy hại là một bộ phận giới văn nghệ sỹ – vốn dĩ là thần tượng, là mô mẫu của đại bộ phận giới trẻ lại vướng vào lao lý vì lợi ích vật chất làm lu mờ cá nhân cách đáng trân quý để mọi người noi theo, nhất là thế hệ trẻ ngày nay. Đại bộ phận thanh thiếu niên ngày nay đứng trước nguy cơ tha hóa về đạo lý nhân cách và coi thường liêm sỹ, kể cả tương lai và tính mạng. Họ theo những thứ vui nhất thời, theo các trào lưu xã hội, chủ trương cuộc sống thụ hưởng vật chất, chủ nghĩa cá nhân. Thứ ánh sáng nào đã làm cho nhiều bạn trẻ lạc lối trong lý tưởng cuộc đời? Đua đòi, thích hưởng thụ, lý tưởng hóa cuộc sống xa hoa, sức nặng của đồng tiền, của cải vật chất. Nhiều bạn trẻ đã lạc lối trong lý tưởng cuộc đời dẫn tới kết cục bi thương và đó chính là con đường mù tối họ đã đánh mất chính mình, đánh mất lý tưởng sống cao đẹp, đánh mất ý nghĩa cuộc sống.
Nhiều bạn trẻ Công Giáo ngày hôm nay không còn tha thiết với đời sống đức tin. Họ coi việc học giáo lý, tham dự Thánh Lễ là những thứ gì đó xa xỉ và mất thời gian. Do ảnh hưởng cuộc sống kim tiền nên những người trẻ không còn tha thiết với lý tưởng sống theo ơn gọi phục vụ tha nhân tại các dòng tu và đi theo con đường của đời sống thánh hiến. Đây là vấn nạn khủng hoảng ơn gọi đời sống tu trì tại nhiều giáo phận và nhất là tại các nước phát triển.
Một số bộ phận Kitô hữu trưởng thành giờ cũng sống lạnh nhạt với đức tin. Họ chỉ ưu tiên cho công việc kiếm tiền và cuộc sống hiện tại. Nhiều gia đình Công Giáo đổ vỡ hạnh phúc, nhiều cuộc hôn nhân diễn ra cách chóng vánh, ly thân, ly dị tràn lan, hôn nhân Công giáo mất dần hết ý nghĩa là hôn ước được chính Thiên Chúa thiết định.
Tóm lại, có thể khẳng định rằng trong thời đại hôm nay, ánh sáng của Tin Mừng ít được tiếp nhận nơi cuộc sống gia đình và cá nhân cũng như xã hội. Con người sống nhạt nhẽo với nhau, tình người lạnh nhạt, lòng người vô cảm hẹp hòi ích kỷ. Liệu mỗi người chúng ta có can đảm làm một ngọn nến thắp sáng lại niềm tin yêu hy vọng cho đời không? Mỗi người Kitô hữu có dám sống có chất để ướp mặn lại nhân gian làm cho nó đậm đà tình Chúa và tình người không? Câu trả lời dành cho mỗi người chúng ta, những người dám tin vào ánh sáng của Đấng Phục Sinh. Hãy ra đi vào giữa một thế giới đang khủng hoảng về niềm tin yêu và hy vọng. Chúng ta sẽ tiếp tục làm bừng lên ánh nến phục sinh và những hạt muối được bỏ vào trong bình nước rửa tội của đêm phục sinh để đem ánh sáng cho đời và ướp mặn lại nhân gian.
