Bài đọc 1: Ed 18,25-28
Bài đọc 2: Pl 2,1-11
Tin Mừng: Mt 21,28-32
Các ông nghĩ sao: Một người kia có hai con trai. Ông ta đến nói với người thứ nhất: “Này con, hôm nay con hãy đi làm vườn nho”. Nó đáp: “Con không muốn đâu!”. Nhưng sau đó, nó hối hận, nên lại đi. Ông đến gặp người thứ hai, và cũng bảo như vậy. Nó đáp: “Thưa ngài, con đây!”, nhưng rồi lại không đi. Trong hai người con đó, ai đã thi hành ý muốn của người cha?”. Họ trả lời: “Người thứ nhất”. Đức Giêsu nói với họ: “Tôi bảo thật các ông: những người thu thuế và những cô gái điếm vào Nước Thiên Chúa trước các ông. Vì ông Gioan đã đến chỉ đường công chính cho các ông, mà các ông không tin ông ấy; còn những người thu thuế và những cô gái điếm lại tin. Phần các ông, khi đã thấy vậy rồi, các ông vẫn không chịu hối hận mà tin ông ấy”.
SUY NIỆM:
HAI NGƯỜI CON (Thầy Phaolô Trần Văn Bằng, SVD)
Mạnh và yếu, thiện và ác, tích cực và tiêu cực, hi vọng và thất vọng, tinh thần thế tục và giá trị tâm linh luôn song hành với cuộc sống của con người trên hành trình dương thế. Trong các trình thuật Tin Mừng, nhiều lần Chúa Giêsu đã dùng dụ ngôn để khẳng định với các Tông đồ rằng hãy để cho “lúa tốt” và “cỏ lùng” cùng nhau tiến về ngày cánh chung. Dụ ngôn hai người con trong bài Tin Mừng hôm nay một lần nữa Chúa Giêsu khẳng định lại quan điểm ấy khi nói về thái độ và hành động của hai người con đối với cha mình. Đồng thời, Ngài cũng khẳng định lại trong Israel có một số người bất tuân lệnh của Thiên Chúa.
Bài Tin Mừng hôm nay được đặt trong khung cảnh mở đầu cho ba dụ ngôn mang tính bút chiến của Chúa Giêsu nhằm biện minh cho kế hoạch của Thiên Chúa. Một cuộc tranh luận giữa Đức Giêsu với các thượng tế và kỳ mục trong dân về thái độ vâng phục và thi hành Thánh ý của Chúa Cha, khi họ nghi ngờ quyền bính nơi Đức Giêsu nên chất vấn Người: “Ông lấy quyền nào mà làm các điều ấy? Ai đã cho ông quyền ấy?” (Mt 21,23). Đức Giêsu đã khéo léo cho họ câu trả lời qua dụ ngôn “Hai người con”. Với dụ ngôn này Đức Giêsu đã để cho các thượng tế và kỳ mục tự chất vấn lại chính mình và tự trả lời cho mình về thái độ coi thường quyền bính của Thiên Chúa nơi Đức Giêsu.
Quả thế, hai người con trong dụ ngôn đại diện cho hai thành phần làm nên dân Thiên Chúa vào thời Chúa Giêsu. Họ là những người tội lỗi vì không tuân giữ lề luật như các kinh sư. Họ cũng là những người công chính trung thành với tôn giáo chính thức như thủ lãnh của dân. Họ đại diện cho thái độ sống của những người con thời ấy trong việc đáp trả tình yêu thương của Thiên Chúa là Cha. Cả hai người con đều được cha yêu thương và sai đi làm vườn nho với tâm tình thân tình qua lời đề nghị đầy yêu thương của tình phụ tử “Này con, hôm nay con hãy đi làm vườn nho.” Tuy nhiên, sự đáp trả của hai người con trước lời mời gọi ấy lại hoàn toàn khác nhau. Người thứ nhất trả lời với thái độ bất cần, khô khan và bất lịch sự. Anh khước từ mà không có chút quan tâm nào đối với công việc và chia sẻ gánh nặng với cha “Con không muốn đâu!” Anh từ chối một cách tức thì và dứt khoát mà không cần đưa ra một lý do nào, chứng tỏ trong lòng anh không hề muốn làm việc đó. Tuy nhiên, điều tuyệt vời là sau đó anh biết hối hận về thái độ của mình nên lại đi làm theo ý cha (x.21,29). Ở đây, tác giả Tin Mừng dùng thuật ngữ Metamelomai mang nghĩa là quay về với Thiên Chúa để chỉ về sự hối hận của người con. Người thứ hai thì khác hẳn, anh đáp lại ý cha với một thái độ rất mượt mà, xem chừng rất hiếu thảo “Thưa ngài, con đây!”. Lời đáp trả của anh thật tuyệt vời, với thái độ lịch thiệp và khả ái. Mặc dù vậy, kiểu cách xưng hô này xem chừng lại không đúng với thái độ của con cái đối với cha mẹ, mà chỉ phù hợp với cách xưng hô, đối đáp của một người nô lệ với ông chủ “ngài – con”. Dường như, qua cách xưng hô đó, anh chỉ muốn làm hài lòng ông chủ với vẻ bề ngoài mà thôi. Và, minh chứng rõ nhất cho thái độ ấy là anh không đi làm theo ý cha, anh bất trung với cha và với chính mình khi làm ngược lại điều anh hứa.
Đến đây, Đức Giêsu đặt ra cho các thượng tế và kỳ mục một câu hỏi: “Trong hai người con đó, ai đã thi hành ý muốn của người cha?” (21,31a) Và câu hỏi đó chỉ có một câu trả lời duy nhất mà thôi là người con thứ nhất, người đã thi hành ý muốn của cha. Khi các thượng tế và kỳ mục đưa ra câu trả lời của mình cũng là lúc họ tự kết án chính họ. Cuối cùng, Chúa Giêsu tiên báo về tương lai trước thái độ của họ: “Tôi bảo thật các ông: những người thu thuế và những cô gái điếm vào Nước Thiên Chúa trước các ông. Vì ông Gioan đã đến chỉ đường công chính cho các ông, mà các ông không tin ông ấy; còn những người thu thuế và những cô gái điếm lại tin. Phần các ông, các ông đã thấy vậy rồi, các ông vẫn không chịu hối hận mà tin ông ấy.” (21,31-32).
Như thế, bài Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu muốn gửi đến cho chúng ta một vài thông điệp trong cuộc sống hàng ngày:
Trước hết, những điều tích cực và tiêu cực luôn song hành trong cuộc sống.
Trong con người chúng ta luôn tồn tại hai mặt tích cực và tiêu cực. Hai khuynh hướng đó đan xen vào nhau, bổ túc cho nhau và cùng nhau bước đi trên hành trình tiến về cuộc sống mai hậu. Nếu như những điều tích cực giúp ta vươn lên, hành động, chiêm nghiệm và cảm nghiệm cuộc sống thì những điều tiêu cực lại níu kéo và dẫn ta đi vào những con đường tăm tối mịt mù. Tuy vậy, có lẽ cuộc sống sẽ thiếu đi phần thú vị khi thiếu vắng một trong hai. Bởi đó, khi các môn đệ đòi nhổ cỏ lùng trong ruộng lúa, Đức Giêsu đã kêu mời họ giữ lại cả hai cho đến ngày thu hoạch. Cũng thế, thường thì khi không muốn làm một việc gì đó, chúng ta thường tìm đủ lí do để né tránh và thoái thác. Nhưng khi chúng ta thực sự biết hồi tâm và thực hiện theo thánh ý Chúa, chúng ta sẽ tìm thấy niềm vui và hoan lạc trong tâm hồn. Trong cuộc sống, không ít lần chúng ta để cho lí trí và lương tâm bị lôi kéo để từ khước hay chối bỏ những điều thiện ích cho người khác. Nhiều khi chúng ta cũng rơi vào trạng huống thất tín với Thiên Chúa, với người khác và với bản thân mình khi không dám can đảm chọn lựa cho những điều thiện hảo. Cũng có khi, chúng ta đưa ra đủ lí do để bào chữa cho những hành động thiếu ngay lành và từ chối làm việc tốt. Đặc biệt, giữa xã hội đầy rẫy những thách đố và đòi buộc sự phân định một cách nghiêm túc hôm nay, nhiều khi chúng ta vẫn để cho tiếng nói của lương tâm bị lu mờ mà hành động nghịch với luân lý. Thiên Chúa biết tất cả, Ngài biết cả những giới hạn và yếu đuối của mỗi người. Điều Ngài muốn nơi chúng ta là lòng hối hận thật và quay trở về để thực hiện Thánh ý của Ngài, hầu trở nên người con hiếu thảo mà tiến vào vương quốc của Chúa trên Thiên Đàng. Vì thế, hiểu được bản chất thiện ác cùng hiện diện trong con người mình để chúng ta cố gắng nghiêng hướng về điều thiện mà sẵn sàng thực hiện những hành động mang lại thiện ích cho mình và tha nhân.
Thứ hai, niềm vui của mỗi người là được sống và làm điều thiện
Con người được sinh ra trong tình yêu và thừa hưởng bản tính tốt lành của Thiên Chúa. Vì thế, chúng ta chỉ thực sự đạt tới niềm vui trọn hảo và bền vững khi làm điều thiện. Bởi đó, khi tạo dựng nên con người, Thiên Chúa đã đặt vào trong tâm khảm sâu xa nhất của chúng ta tiếng nói của lương tâm. Từ đó, con người biết phân biệt phải trái, đúng sai và thiện ác thông qua tiếng nói ấy. Đặc biệt, trong Hiến chế Vui Mừng và Hi Vọng, số 16 đã khẳng định “Lương tâm là tâm điểm sâu kín nhất và là cung thánh của con người, nơi đây con người chỉ hiện diện một mình với Thiên Chúa và tiếng nói của Ngài vang dội trong thẳm sâu lòng họ”. Vì thế, khi chọn lựa vâng phục theo ý Thiên Chúa với lòng thành tín, con người mới tìm thấy được niềm vui trọn vẹn cho riêng mình. Và hơn nữa, niềm vui ấy là khởi đầu cho hành trình lãnh nhận phần thưởng triều thiên Thiên Quốc. Vì thế, khi đặt mình dưới sự soi xét của lương tâm, con người sẽ biết hồi tâm và hối hận như người con thứ nhất, để sẵn sàng quay trở về mà hành động theo ý Thiên Chúa muốn. Bởi, Thiên Chúa duyệt xét chúng ta qua hành động cụ thể trong thánh ý Ngài chứ không chỉ qua lời nói suông. Trong cuộc sống của mỗi chúng ta, chắc hẳn không ít lần tiếng lương tâm đã dẫn ta đi đúng đường, nhưng vì giới hạn và những đam mê của trần thế, chúng ta đã khước từ tiếng nói ấy và chạy theo những thứ phù phiếm bên ngoài. Vì thế, trước những công việc được giao phó, chúng ta cần biết ưu tiên chọn lựa những điều thiện, để hành động theo đúng ý Chúa muốn mà tìm thấy sự bình an thật cho mình. Như người con thứ nhất, sau khi khước từ lời mời gọi của người cha, anh đã hối hận và sẵn sàng thực hiện ý của cha. Anh ý thức được ở nơi cha anh mới tìm thấy được niềm vui đích thực và khi thi hành ý muốn của cha, anh mới có thể hiện thực hóa được niềm vui ấy trong cuộc đời.
Thứ ba, bổn phận của người Kitô hữu là thi hành ý muốn của Thiên Chúa.
Thiên Chúa là Tình yêu tuyệt đối và vĩnh cửu. Ngài là Đấng quyền năng và yêu thương. Ngài cũng là Đấng thiện hảo và là nguồn bình an đích thực duy nhất. Vì thế, những gì phát xuất từ Thiên Chúa luôn mang đến cho con người và mọi thụ tạo sự bình an và hoan lạc trong tâm hồn. Thiên Chúa là Cha yêu thương, Ngài luôn ban những điều tốt đẹp cho con người. Chúng ta sẽ tìm được niềm vui trọn vẹn khi biết lắng nghe và thi hành ý Chúa. Hơn thế nữa, Thiên Chúa không hề bị lệ thuộc vào hành vi của con người. Ngài hoàn toàn tự do và tốt lành. Qua dụ ngôn hai người con, một lần nữa Đức Giêsu đã cho thấy việc thi hành ý muốn của Thiên Chúa là một bổn phận bắt buộc không thể tránh né. Bởi khi thi hành ý muốn của Thiên Chúa đó là con đường duy nhất giúp chúng ta đạt tới ơn cứu độ. Vì thế, chúng ta cần biết đi tìm ý Chúa và mau mắn thi hành thánh ý Chúa dưới sự hướng dẫn của Thánh Thần. Đặc biệt, như Gioan Tẩy Giả xưa được sai đến để rao truyền sứ điệp Lời Chúa, thì hôm nay, thông qua Giáo Hội, Thiên Chúa cũng mời gọi mỗi Kitô hữu biết mở lòng ra để đón nhận và thi hành ý Chúa qua sự hướng dẫn của các phẩm trật trong Giáo Hội. Một thái độ vâng phục thánh ý Chúa và nghiêm túc thực hiện thánh ý Ngài trong cuộc sống là một đề nghị hết sức rõ ràng mà Chúa Giêsu muốn hướng dẫn mỗi người chúng ta.
Lạy Chúa, vâng phục và trung tín trong việc thi hành Thánh ý Chúa là một đòi hỏi cần thiết giúp chúng con tìm được bình an đích thực mà bước đi đúng đường trong muôn vạn nẻo đường của cuộc sống này. Xin Chúa luôn đồng hành với chúng con, giúp chúng con nhận ra điều Chúa muốn và mau mắn thi hành trong cuộc sống của chúng con, hầu trở nên những người thợ trong vườn nho của Chúa vừa mưu ích cho bản thân chúng con vừa góp phần lan tỏa tình yêu Chúa đến với mỗi người chúng con gặp gỡ. Xin cho ánh sáng Đức tin và Tình yêu Chúa ban tặng thiêu đốt con tim chúng con để chúng con sẵn sàng dấn thân cho công việc nhà Chúa thông qua sự hướng dẫn của Giáo Hội. Amen!
SUY NIỆM:
HỒI TÂM (Thầy Gioakim Võ Huỳnh Quốc Vương – Học Viện Ngôi Lời)
Trong cuộc sống, ai cũng từng phạm phải những sai lầm nào đó. Đó có lẽ là một phần gắn liền với chính giới hạn của phận người. Dẫu thế, để nhìn nhận và sửa chữa lỗi sai của mình không phải là chuyện dễ dàng do cái tôi quá lớn của ta. Tin Mừng hôm nay cho thấy, việc không biết nhận ra và sửa chữa lỗi lầm của mình là một trong những điều làm ta xa rời hồng ân Thiên Chúa.
Chúa Giêsu kể dụ ngôn về hai anh em trước yêu cầu của người cha sai đi làm vườn nho. Theo dụ ngôn, người thứ nhất, ban đầu từ chối, nhưng sau đó anh ta hối hận nên đi làm vườn nho cho cha. Trái lại, người con thứ hai, lúc đầu thì mau mắn nhận lời nhưng sau đó lại không thi hành ý muốn của người cha. Qua dụ ngôn, Chúa Giêsu cho thấy con người không phải được cứu khỏi thân phận tội lỗi của mình qua thái độ bề ngoài hay qua những gì người ta biết đến và tung hô, cho bằng bởi sự chân thành nhìn nhận những sai lầm yếu đuối của mình trong cuộc sống, và đón nhận những giá trị Thiên Chúa đưa ra để sửa chữa và hoàn thiện chính mình.
Như vậy, mỗi người chúng ta cần hiểu được tầm quan trọng của việc dám nhìn nhận lỗi sai và tìm cách lắng nghe tiếng Chúa để cải hóa tâm hồn của mình. Có lẽ thái độ sửa sai của người con thứ nhất nên là thái độ cần có của bất cứ ai khi nhìn thấy sai lầm của mình. Trong thực tế, nhiều khi ta chần chừ, không chấp nhận cái sai và không dám sửa chữa nó. Những lúc như thế, nếu biết dành một khoảng lặng để hồi tâm, để chừa một không gian cho Thiên Chúa hoạt động, chúng ta sẽ được ơn Chúa giúp hồi tâm để trở về.
Lạy Chúa, nhiều lần con đã phạm nhiều lỗi lầm xúc phạm đến Chúa và đến anh em. Tuy nhiên vì sự kiêu ngạo và thiếu chiều sâu của đời sống cầu nguyện mà con đã vô tâm xem thường những lỗi lầm ấy. Xin Chúa cho con biết hồi tâm mỗi ngày để con trở nên xứng đáng với Chúa. Amen.
