CẤU TRÚC MỘT BUỔI TÌM HIỂU KINH THÁNH THEO PHỤNG VỤ (Structure Of Liturgical Bible Study)

CẤU TRÚC MỘT BUỔI TÌM HIỂU KINH THÁNH THEO PHỤNG VỤ[1]

(Structure Of Liturgical Bible Study)

Lm. Ant. Nguyễn Huy Quyền, SVD (Chuyển ngữ)

1. Dàn Bài Của Buổi Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ
2. Lời nguyện mở đầu

Có thể  bắt đầu bằng một lời cầu nguyện vắn tắt hoặc một bài hát thích hợp.

2. Tìm hiểu các bài đọc cụ thể
3. Bài Tin Mừng

• Đọc bản văn
• Hiểu bản văn theo từng câu
• Tóm tắt nội dung bài Tin Mừng

1. Bài đọc 1

• Đọc bản văn
• Hiểu bản văn theo từng câu
• Mối liên hệ giữa bài Tin Mừng và Bài đọc 1

1. Bài đọc 2

• Đọc bản văn
• Hiểu bản văn theo từng câu
• Mối liên hệ giữa bài Tin Mừng, Bài đọc 1 và Bài đọc 2

1. Sứ điệp xuyên suốt của Lời Chúa
2. Hiện thực hóa: Câu hỏi áp dụng để chia sẻ đức tin
3. Lời nguyện kết thúc
4. Giải Thích Chi Tiết
5. Lời nguyện hoặc bài hát mở đầu

Người chủ sự (người hướng dẫn) bắt đầu buổi/giờ Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ bằng một lời cầu nguyện hoặc một bài hát thích hợp. Một nghi thức cầu nguyện và tôn vinh ngắn gọn dành cho cả nhóm chắc chắn sẽ khơi dậy tinh thần và giúp họ nhạy bén và năng động hơn trước sự tác động của Chúa Thánh Thần đối với một buổi Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ.

Cầu xin Chúa Thánh Thần và sự hiện diện của Thiên Chúa là phần quan trọng nhất trong tiến trình Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ. Chúa Thánh Thần sẽ hoạt động trong các tham dự viên để giúp họ khám phá được ý nghĩa của Lời Chúa, dẫn họ đến sự hiểu biết căn bản các bài đọc trong phụng vụ Chúa nhật. Điều này được xem như một loại mạc khải dẫn đến sự hiểu biết lời Chúa vốn trở thành sự khôn ngoan của những người tham dự – một quà tặng từ Chúa Thánh Thần.

Hơn thế nữa, lời nguyện hay bài hát mở đầu sẽ tạo nên một bầu không khí linh thiêng cho cả nhóm, giúp các thành viên chuẩn bị tâm hồn cho công việc quan trọng này: họ dần tĩnh lặng lại, cùng lắng đọng tâm hồn hướng về cầu nguyện và chuẩn bị tâm trí sẵn sàng cho buổi Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ.

Trong trường hợp cần mời gọi sự tập trung của các tham dự viên khi họ đang mải mê trao đổi và trò chuyện với nhau, người hướng dẫn có thể nói: “Chúng ta hãy tiếp tục đặt mình trước sự hiện diện của Thiên Chúa.” Sau lời cầu nguyện, người hướng dẫn có thể kết thúc bằng cách: “Chúng con cầu xin, nhờ Đức Kitô Chúa chúng con” hoặc “Chúng ta cùng cầu xin Chúa.”

Chúng ta cũng có thể bắt đầu buổi Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ bằng một bài hát về Chúa Thánh Thần:

Cầu Xin Chúa Thánh Thần

Thánh Thần Khấn Xin Ngự Đến

Xin Ngôi Ba Thiên Chúa

Hãy Chiếu Soi Lửa Hồng

…

Đối với những nhóm thuộc các đoàn thể Công Giáo khác như Hội Thánh Tâm, Hội Legio, Hội Mân Côi, Thiếu Nhi Thánh Thể… nên dành từ 5 đến 10 phút cho phần cầu nguyện mở đầu, vì điều này sẽ giúp cho tất cả mọi người tham dự vào lời cầu nguyện một cách sâu lắng hơn.

2. Tìm hiểu từng Bài đọc cụ thể

Sau phần cầu nguyện mở đầu, người hướng dẫn thông báo cho các tham dự viên biết rằng bài Tin Mừng sắp tìm hiểu sẽ được lấy từ các bài đọc của Chúa nhật sắp tới. Rồi người đó sẽ xướng tên, hoặc tốt nhất là viết lên bảng, các bài đọc, bắt đầu từ bài Tin Mừng. Các tham dự viên sẽ bắt đầu tập trung vào bài Tin Mừng của ngày Chúa nhật.

1. Bài Tin Mừng

• Đọc bản văn Tin Mừng

Một tham dự viên sẽ đọc lớn tiếng bài Tin Mừng cho cả nhóm cùng nghe. Trong khi đọc, mọi người đứng lên để tỏ lòng tôn kính Lời Chúa.  Khi người đại diện đọc thì những người khác thinh lặng nghe và chăm chú theo dõi bản văn cầm trên tay.

Người đọc bắt đầu:

“Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh…, chương… từ câu… đến câu…”

Mọi người vừa làm Dấu Thánh Giá trên trán, trên miệng và trên ngực vừa đáp:

“Lạy Chúa, vinh danh Chúa.”

Kết thúc bài Tin Mừng, người đọc xướng:

Đó là Lời Chúa!

Mọi người đáp:

Lạy Chúa Kitô, ngợi khen Chúa!

Ví dụ: Mc 1, 14-20

(Chúa nhật III Thường Niên B)

Người đọc xướng: Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Mác-cô, chương 1, câu 14 đến câu 20.

Mọi người: Lạy Chúa, vinh danh Chúa.

¹⁴Sau khi ông Gio-an bị nộp, Đức Giê-su đến miền Ga-li-lê rao giảng Tin Mừng của Thiên Chúa. ¹⁵Người nói: “Thời kỳ đã mãn, và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy hối cải và tin vào Tin Mừng.” ¹⁶Người đang đi dọc theo biển hồ Ga-li-lê, thì thấy ông Si-môn với người anh là ông An-rê, đang quăng lưới xuống biển, vì họ làm nghề đánh cá. ¹⁷Người bảo họ: “Các anh hãy theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh thành những kẻ lưới người như lưới cá.” ¹⁸Lập tức hai ông bỏ chài lưới mà đi theo Người. ¹⁹Đi xa hơn một chút, Người thấy ông Gia-cô-bê, con ông Dê-bê-đê, và người em là ông Gio-an. Hai ông này đang vá lưới ở trong thuyền. ²⁰Người liền gọi các ông. Và các ông bỏ cha mình là ông Dê-bê-đê ở lại trên thuyền với những người làm công, mà đi theo Người.

Người đọc xướng: Đó là Lời Chúa!

Mọi người: Lạy Chúa Kitô, ngợi khen Chúa!

Sau đó, mọi người ngồi xuống và người hướng dẫn bắt đầu công việc của mình.

Lý do chúng ta bắt đầu với bài Tin Mừng của Chúa nhật vì nó là bài đọc chính và quan trọng nhất trong phần phụng vụ Lời Chúa. Bài đọc 1 và Bài đọc 2 chỉ để củng cố và làm nổi bật nội dung của Bài Tin Mừng.

Kế đến, vì những lý do cụ thể, nếu nhóm bị giới hạn về thời gian không thể đọc và tìm hiểu hết cả 3 bài đọc, thì ít nhất cũng phải đọc, suy niệm và tìm hiểu được Bài Tin Mừng và Bài đọc 1 để tìm ra các mối liên hệ, nhờ đó dẫn đến sự hiểu biết Lời Chúa trong Thánh Lễ.

• Hiểu bản văn bài Tin Mừng

Người hướng dẫn khuyến khích và mời gọi mọi người mở bản văn bài Tin Mừng ra. Sau đó, anh/chị bắt đầu hướng dẫn mọi người đi vào chi tiết của bản văn, phân tích từng câu một bằng cách đặt ra các câu hỏi dựa trên bản văn, và khuyến khích mọi người hình dung/tưởng tượng bản văn bài Tin Mừng. Sau đó, mọi người trong nhóm tìm câu trả lời từ bản văn hoặc từ các câu trong bản văn mà nó sẽ soi sáng và hiểu toàn bộ nội dung của Bài Tin Mừng.

Tìm hiểu các chi tiết

Cách đơn giản nhất để hiểu bài Tin Mừng là đi vào tìm hiểu các chi tiết của bản văn. Mục đích là để hiểu và nắm bắt được nội dung của bản văn Tin Mừng. Đối với việc Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ, hiểu bản văn Kinh Thánh có nghĩa là không nhất thiết người hướng dẫn phải có một nền tảng Kinh Thánh và thần học. Chắc chắn rằng, nếu người hướng dẫn có một nền tảng kiến thức về thần học và Kinh Thánh thì đó là một lợi thế rất lớn cho mọi người tham dự. Nhưng đối với việc Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ, người hướng dẫn không phải là một người thầy và các tham dự viên là những học sinh. Anh/chị ta hướng dẫn để khuyến khích các tham dự viên diễn tả sự hiểu biết của họ thông qua phương pháp gợi mở (avocative approach) bằng cách đặt ra cho họ những câu hỏi dựa trên bản văn, theo thứ tự từng câu, và các tham dự viên trả lời dựa trên bản văn, theo thứ tự từng câu.

Ký hiệu:

NHD = Người hướng dẫn

TDV = Tham dự viên

C = câu

NHD: Ở c.14, sau biến cố gì thì Đức Giêsu đến Ga-li-lê?

TDV: Sau khi ông Gioan bị nộp.

NHD: Đức Giêsu đã làm gì ở Ga-li-lê?

TDV: Ngài rao giảng Tin Mừng của Thiên Chúa.

NHD: Ở c.15, sứ điệp của Ngài là gì?

TDV: Sứ điệp của Ngài là: “Thời kỳ đã mãn, và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy hối cải và tin vào Tin Mừng.”

NHD: Ở c.16, khi đi dọc theo Biển hồ Ga-li-lê, Đức Giêsu đã nhìn thấy ai?

TDV: Đức Giêsu thấy ông Si-môn và người anh của ông là An-rê.

NHD: Và họ đang làm gì?

TDV: Họ đang quăng lưới xuống biển, vì họ làm nghề đánh cá.

NHD: Ở c.17, Đức Giêsu đã nói gì với họ?

TDV: Đức Giêsu đã mời gọi họ: “Các anh hãy theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh thành những kẻ lưới người như lưới cá.”

NHD: Ở c.18, Si-môn và An-rê đã phản ứng như thế nào?

TDV: Hai ông bỏ chài lưới mà đi theo Đức Giêsu.

NHD: Ở c.19, Đức Giêsu đã thấy ai nữa?

TDV: Người thấy ông Gia-cô-bê, con ông Dê-bê-đê, và người em là ông Gio-an.

NHD: Đức Giêsu thấy họ đang làm gì?

TDV: Họ đang vá lưới ở trong thuyền.

NHD: Ở c.20, điều gì đã xảy ra khi Đức Giêsu gọi họ?

TDV: Họ bỏ cha mình là ông Dê-bê-đê ở lại trên thuyền với những người làm công, mà đi theo Đức Giêsu.

Phần hỏi đáp nêu trên thoạt nhìn có vẻ quá đơn giản. Tuy nhiên, cách tiếp cận đơn giản này không chỉ nhằm khuyến khích sự tham gia của cả trẻ em lẫn người lớn, mà còn khơi gợi tư duy, tạo tiền đề cho những phương pháp phân tích và các góc nhìn sâu sắc hơn về sau.

• Tóm tắt nội dung bài Tin Mừng

Sau khi tìm hiểu các chi tiết của bài Tin Mừng, người hướng dẫn mời một người trong nhóm tóm tắt lại nội dung của bài Tin Mừng nhằm giúp cho tất cả mọi người dễ hiểu và nhớ lâu hơn.

1. Bài đọc 1

Bây giờ, tất cả mọi người tập trung vào bản văn Bài đọc 1 của Chúa nhật tới. Việc thực hiện điều này một cách thường xuyên trong các buổi Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ hàng tuần sẽ giúp cho các thành viên trong nhóm trở nên quen thuộc với các sách và các phần của Kinh Thánh hơn.

• Đọc bản văn

Người hướng dẫn mời một người trong nhóm đọc lớn tiếng Bài đọc 1, trong khi đó những người khác nhìn vào bản văn và đọc thầm theo.

Ví dụ: Bài đọc I: Gn 3, 1-5. 10

(Bài đọc 1, Chúa nhật 3 Thường Niên B)

Người đọc: Trích sách Tiên tri Giô-na, chương 3, câu 1 đến 5 và câu 10.

¹Lời Chúa phán cùng Giô-na rằng: ²“Hãy chỗi dậy và đi đến Ni-ni-vê, một thành phố lớn, và rao giảng cho nó điều Ta sẽ nói cho ngươi”. ³Giô-na chỗi dậy và đi đến Ni-ni-vê theo lời Chúa dạy. Ni-ni-vê là một thành phố lớn, rộng bằng ba ngày đàng, ⁴Giô-na tiến vào thành phố đi một ngày đàng, rồi rao giảng rằng: “Còn bốn mươi ngày nữa, Ni-ni-vê sẽ bị phá huỷ”. ⁵Dân thành tin tưởng nơi Chúa: họ công bố việc ăn chay và mặc áo nhặm, từ người lớn đến trẻ nhỏ. ¹⁰Chúa thấy việc họ làm, vì họ bỏ đời sống xấu xa, Chúa bỏ ý định phạt họ, và Người không thực hiện điều đó.

Người đọc: Đó là Lời Chúa!

Mọi người: Tạ ơn Chúa!

• Hiểu bản văn

Giống như cách tìm hiểu bản văn bài Tin Mừng, người hướng dẫn đặt ra các câu hỏi dựa trên bản văn của Bài đọc 1, theo thứ tự từng câu, và các tham dự viên trả lời dựa theo bản văn.

NHD: Ở c.1, điều gì đã xảy ra với Tiên tri Giô-na?

TDV: Lời Chúa phán cùng Giô-na.

NHD: Ở c.2, Thiên Chúa đã nói gì với ông?

TDV: “Hãy chỗi dậy và đi đến Ni-ni-vê, một thành phố lớn, và rao giảng cho nó điều Ta sẽ nói cho ngươi.”

NHD: Ở c.3, Tiên tri Giô-na có vâng lời Thiên Chúa không?

TDV: Có

NHD: Xin mời ai có thể giải thích về thành phố Ni-ni-vê.

TDV: Ni-ni-vê là một thành phố lớn, rộng bằng ba ngày đàng.

NHD: Ở c.4, khi Tiên tri Giô-na đến thành phố Ni-ni-vê, ngài đã nói gì với dân ở đây?

TDV: “Còn bốn mươi ngày nữa, Ni-ni-vê sẽ bị phá huỷ.”

NHD: Ở c.5, khi nghe những lời của Giô-na, dân thành Ni-ni-vê đã phản ứng như thế nào?

TDV: Dân thành tin tưởng nơi Chúa: họ công bố việc ăn chay và mặc áo nhặm, từ người lớn đến trẻ nhỏ.

NHD: Và ở c.10, khi Thiên Chúa thấy việc họ làm, vì họ bỏ đời sống xấu xa, Chúa bỏ ý định phạt họ, và Người không thực hiện điều đó.

Đến thời điểm này, người hướng dẫn có thể đã nhận thấy tốc độ phản ứng nhanh chóng và kịp thời hơn từ các tham dự viên.

• Mối liên hệ giữa bài Tin Mừng và Bài đọc 1

Người hướng dẫn sẽ hỏi các tham dự viên về những điểm giống nhau và mối liên hệ giữa Bài Tin Mừng với Bài đọc 1. Lúc này, mọi người tham dự sẽ tự do nói lên sự hiểu biết của họ về những điểm giống nhau và mối liên hệ giữa hai bài đọc. Sau đó, người hướng dẫn đặt câu hỏi với mọi người trong nhóm: “Tại sao Giáo Hội lại chọn Bài đọc 1 này để đi cùng với Bài Tin Mừng?”

Sự hiểu biết về các bài đọc bắt đầu được hé mở. Các thành viên bắt đầu chia sẻ với mọi người sự hiểu biết của mình về mối liên hệ và những điểm giống nhau giữa Bài Tin Mừng và Bài đọc 1.

Ví dụ:

• Cả Bài Tin Mừng và Bài đọc 1 cùng loan báo về một sứ điệp:

Trong Bài Tin Mừng, Đức Giêsu loan báo về Triều Đại Thiên Chúa.

Trong Bài đọc 1, Tiên tri Giô-na loan báo về sự phá hủy của thành Ni-ni-vê.

• Cả Bài Tin Mừng và Bài đọc 1 cùng loan báo một sứ điệp sám hối:

Trong Bài Tin Mừng, Đức Giêsu loan báo: Hãy hối cải và tin vào Tin Mừng.

Trong Bài đọc 1, dân thành Ni-ni-vê đã sám hối sau lời kêu gọi của Tiên tri Giô-na.

• Cả Bài Tin Mừng và Bài đọc 1 có một số người được kêu gọi:

Trong Bài Tin Mừng, Si-môn, An-rê, Gio-an và Gia-cô-bê được Đức Giêsu kêu gọi.

Trong Bài đọc 1, Tiên tri Giô-na được Thiên Chúa kêu gọi.

Có thể còn nhiều điểm giống nhau và sự liên hệ giữa Bài Tin Mừng và Bài đọc 1. Người hướng dẫn có thể bày tỏ sự trân trọng và ghi nhận những chia sẻ của các tham dự viên đối với mọi người.

1. Bài đọc 2

Bây giờ, tất cả mọi người trong nhóm tập trung vào Bài đọc 2.

• Đọc bản văn

Một người trong nhóm đứng lên đọc lớn tiếng bản văn, trong khi những người khác ngồi đọc thầm theo.

Ví dụ: 1 Cr 7, 29-31

(Chúa Nhật 3 Thường Niên B)

Người đọc: Trích thư thứ nhất của Thánh Phao-lô Tông đồ gửi tín hữu Cô-rin-tô, chương 7, câu 29 đến 31.

²⁹Anh em thân mến, tôi nói cùng anh em điều này là: Thời giờ vắn vỏi; còn có cách là những ai có vợ, hãy ở như không có; ³⁰những ai than khóc, hãy ăn ở như không than khóc; những kẻ hân hoan, hãy ăn ở như không hân hoan; những người mua sắm, hãy ăn ở như không có gì; ³¹những ai dùng sự đời này, hãy ăn ở như không tận hưởng, vì chưng bộ mặt thế gian này đang qua đi.

Người đọc: Ðó là lời Chúa!

Mọi người: Tạ ơn Chúa!

• Hiểu bản văn

NHD: Ở c.29, Thánh Phaolô đã cảnh báo giáo đoàn Cô-rin-tô điều gì?

TDV: Thánh Phaolô cảnh báo rằng: Thời gian vắn vỏi.

NHD: Vậy, ngài khuyên họ điều gì?

TDV: Ngài khuyên họ: Những ai có vợ, hãy ở như không có.

NHD: Ở c.30, Thánh Phaolô còn khuyên họ gì nữa?

TDV: Những ai than khóc, hãy ăn ở như không than khóc; những kẻ hân hoan, hãy ăn ở như không hân hoan; những người mua sắm, hãy ăn ở như không có gì.

NHD: Ở c.31, Thánh Phaolô còn nói thêm gì nữa?

TDV: Những ai dùng sự đời này, hãy ăn ở như không tận hưởng.

NHD: Lý do gì mà Thánh Phaolô lại khuyên cộng đoàn Cô-rin-tô những điều ấy?

TDV: Vì chưng bộ mặt thế gian này đang qua đi.

Càng ngày chúng ta sẽ nhận ra rằng các tham dự viên sẽ quen dần và năng động hơn với cách thức học hỏi này. Từ từ, họ sẽ có những hiểu biết và suy tư sâu sắc.

• Sự liên hệ giữa Bài Tin Mừng, Bài đọc 1 và Bài đọc 2

Bây giờ, người hướng dẫn sẽ hỏi mọi người về mối liên hệ giữa ba bài đọc. Những mối liên hệ được trình bày bởi các thành viên trong nhóm có thể sẽ không đầy đủ và hoàn hảo.

Ví dụ:

• Cả ba bài đọc đều đưa ra những lời cảnh báo:

từ Đức Giêsu, từ Tiên tri Giô-na, và từ Thánh Phaolô.

• Cũng vậy, cả ba bài đọc đều có những người loan báo:

Đức Giêsu, Tiên tri Giô-na và Thánh Phaolô

• Xa hơn nữa trong các bài đọc, các nhân vật đều có tài sản hoặc gia đình để bỏ lại phía sau:
• Si-môn và An-rê bỏ chài lưới (tượng trưng cho kế sinh nhai của họ).
• Gia-cô-bê và Gio-an bỏ cha của họ.
• Dân thành Ni-ni-vê từ bỏ lối sống tội lỗi.
• Cộng đoàn Cô-rin-tô đã từ bỏ vợ mình và những của cải vật chất khác về mặt tinh thần.
• Cả ba đều có chung một cảm giác cấp bách:
• Si-môn và An-rê, Gia-cô-bê và Gio-an lập tức bỏ gia đình và nghề nghiệp của họ.
• Dân thành Ni-ni-vê lập tức bỏ lối sống tội lỗi, sám hối.
• và Thánh Phao-lô nói: “Thời giờ vắn vỏi.”

Có thể còn nhiều sự liên hệ khác nữa được liệt kê bởi các thành viên của nhóm.

1. Một sứ điệp xuyên suốt

Mục đích của phần này là tổng hợp và hệ thống hóa tất cả các ý kiến của mọi người trong nhóm thành một hoặc hai câu ngắn gọn và cô đọng nhất. Cả nhóm bàn thảo về tất cả những điểm giống nhau để rút ra một sứ điệp xuyên suốt cho cả ba bài đọc. Chúng ta gọi sứ điệp này là “sợi chỉ – fiber”. Sứ điệp này diễn tả sự thống nhất/mối liên hệ giữa ba bài đọc. Với sự trợ giúp của người hướng dẫn và sự năng động của các thành viên, cả nhóm đưa ra những hiểu biết và suy tư của mình. Sứ điệp này có thể được nhắc lại bởi Thánh Vịnh Đáp Ca trước tất cả thành viên của nhóm.

Ví dụ:

• Lời mời gọi của Chúa dành cho tất cả mọi người.
• Có một sự khẩn thiết khi chúng ta đáp lại lời mời gọi của Chúa.
• Bất cứ khi nào Thiên Chúa gọi, Ngài đều hướng dẫn phải làm gì.
• Thiên Chúa kêu gọi chúng ta để loan báo Lời của Ngài.

Nếu tất cả những sứ điệp trên là “sợi chỉ” xuyên suốt cả ba bài đọc, bây giờ chúng ta tìm hiểu Thánh Vịnh Đáp Ca: “Lạy Chúa, xin dạy bảo con về lối bước của Ngài.” Như vậy, sứ điệp cuối cùng có thể được rút ra là:

• Những “lối bước của Chúa” có thể được mặc khải cho chúng ta qua Lời Chúa. Và rồi, khi đã thấu hiểu các đường lối của Ngài, chúng ta được kêu gọi và sai đi đến với tha nhân để tiếp nối việc loan truyền Lời Chúa.

3. Hiện thực hóa: câu hỏi ứng dụng để chia sẻ đức tin

Bây giờ các bài đọc (bản văn Kinh Thánh) đã trở thành “Lời Chúa”, nguồn mạch của đời sống thiêng liêng và nguồn cảm hứng để sống. Cả nhóm vừa nhìn nhận sức mạnh của Lời Chúa nói với từng thành viên. Mục đích của phần này là áp dụng Lời Chúa vào trong đời sống và những kinh nghiệm cụ thể. Người hướng dẫn có thể đưa ra một câu hỏi cho các thành viên trong nhóm dựa vào những hiểu biết và cảm nhận của họ đối với Lời Chúa.

Ví dụ: Dựa vào các bài đọc Sách Thánh của Chúa nhật tới, bạn đã khi nào có kinh nghiệm về việc Chúa gọi mình chưa? Sứ điệp mà Ngài đã gửi đến cho bạn là gì?

Người hướng dẫn có thể chia nhóm lớn ra thành nhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm khoảng 3-4 người, để chia sẻ trong vòng ít phút. Việc chia sẻ có thể thúc đẩy sự tin tưởng và gắn kết hơn giữa các thành viên trong các nhóm nhỏ.

4. Lời Nguyện hoặc Bài Hát Kết Thúc

Người hướng dẫn có thể kết thúc buổi học bằng một lời nguyện dựa trên nội dung của sứ điệp Lời Chúa hoặc một bài hát tương tự. Tất cả mọi người trong nhóm cùng tham dự với tâm tình tạ ơn. Hoặc cũng có thể kết thúc theo những cách khác tùy theo hoàn cảnh và sáng kiến của người hướng dẫn.

• Tiến Trình Tâm Lý, Các Mức Độ Đặt Câu Hỏi Và Phạm Vi Của Việc Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ

1. Tiến trình tâm lý: sức mạnh của việc diễn đạt bằng lời

Tiến trình tìm hiểu Bài Tin Mừng và các bài đọc khác, sử dụng cách đặt câu hỏi và trả lời, có vẻ rất đơn giản và căn bản. Người hướng dẫn đặt câu hỏi, theo thứ tự từng câu một, từ các bài đọc phụng vụ, và các tham dự viên trả lời dựa trên bản văn. Ngay cả trẻ em nếu biết đọc Kinh Thánh, mặc dầu chậm, vẫn có thể tham gia học hỏi và trả lời các câu hỏi trong tiến trình này. Nói cách khác, họ có thể diễn đạt/phát biểu bằng lời mọi câu. Các tham dự viên diễn đạt bản văn bằng lời sẽ giúp họ hiểu biết và cảm nghiệm sâu sắc hơn về Lời Chúa.

Những sự ảnh hưởng của việc diễn đạt bằng lời là vấn đề tâm lý căn bản. Robert Gagne và Ernest Smith, Jr. viết trong Tạp chí Kinh Nghiệm Tâm Lý rằng, theo Tóm Tắt của Tìm Hiểu Về Việc Giải Quyết Những Ảnh Hưởng Của Việc Diễn Đạt Bằng Lời, “việc yêu cầu học sinh/tham dự viên diễn đạt bằng lời trong quá trình luyện tập giúp họ suy nghĩ ra những lý do mới cho các bước đi của mình; nhờ đó, họ dễ dàng khám phá ra các nguyên lý chung, đồng thời vận dụng những nguyên lý này để giải quyết những vấn đề tiếp theo” (Robert Gagne và Ernest Smith, Jr., Vol. 63 (1), Jan 1962).

Nhận xét này đã được khẳng định bởi Stephen Carmean và Morton Wei, ở Đại học Illinois, khi họ so sánh giữa nhóm đối chứng sử dụng ngôn ngữ với nhóm không sử dụng ngôn ngữ. Họ nhận thấy rằng “việc diễn đạt bằng lời các khuyến khích đúng sau mỗi phản hồi giúp tạo thuận lợi cho quá trình học tập” ở các học sinh, đồng thời khả năng gợi nhớ lại những khuyến khích mà các em đã trực tiếp diễn đạt thành lời cũng cao hơn” (Effects of Verbalizations on Discrimination Learning and Retention, Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, Vol. 6, Issue 4, 1967).

Đây là những kinh nghiệm chung của chúng ta khi ôn tập để chuẩn bị cho các kỳ thi ở trường, chúng ta nhớ những gì mình ghi chú. Chúng ta phải thường xuyên diễn đạt các ghi chú của mình bằng lời với các bạn cùng lớp để giúp nhớ lâu hơn.

Một ví dụ khác, khi soạn thảo hoặc đánh máy các bản báo cáo và những loại giấy tờ khác, chúng ta gần như đọc thành lời từng từ một trong lúc gõ chúng trên máy tính xách tay, máy tính để bàn hoặc máy đánh chữ. Việc đọc thành tiếng như vậy giúp chúng ta tăng thêm sự tập trung tâm trí.

Những thế mạnh về mặt tâm lý trong tiến trình Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ giúp chúng ta sự hiểu biết sâu sắc hơn về Lời Chúa, từ đó dẫn chúng ta đến với sự khôn ngoan và nguồn lương thực thiêng liêng của Lời Chúa.

2. Các mức độ đặt câu hỏi

Các tham dự viên của buổi Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ gồm nhiều thành phần khác nhau: giáo dân, tu sỹ, linh mục, người già và trẻ em… Vì thế, họ khác nhau về trình độ học vấn, đời sống thiêng liêng, nền tảng thần học và Thánh Kinh… Từ những sự khác biệt này, người hướng dẫn có thể sử dụng 3 mức độ đặt câu hỏi sau đây, tùy theo hoàn cảnh, nhu cầu và đối tượng tham dự của nhóm.

Mức độ 1

Hoàn cảnh:

• Nếu nhóm mới bắt đầu với Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ,
• Nếu nhóm có cả người lớn và trẻ em,
• Nếu thành phần tham dự là những người có trình độ học vấn thấp,

Cách thức:

• Người hướng dẫn đặt các câu hỏi đơn giản, dựa trên bản văn, theo thứ tự từng câu.
• Các tham dự viên trả lời dựa trên bản văn, theo thứ tự từng câu.

Ví dụ: Bài Tin Mừng Luca 17, 11-19

Mười người mắc bệnh phong

¹¹Trên đường lên Giê-ru-sa-lem, Đức Giê-su đi qua biên giới giữa hai miền Sa-ma-ri và Ga-li-lê. ¹²Lúc Người vào một làng kia, thì có mười người mắc bệnh phong đón gặp Người. Họ dừng lại đằng xa ¹³và kêu lớn tiếng: “Lạy Thầy Giê-su, xin rủ lòng thương chúng tôi!” ¹⁴Thấy vậy, Đức Giê-su bảo họ: “Hãy đi trình diện với các tư tế.” Đang khi đi thì họ được sạch. ¹⁵Một người trong bọn, thấy mình được khỏi, liền quay trở lại và lớn tiếng tôn vinh Thiên Chúa. ¹⁶Anh ta sấp mình dưới chân Đức Giê-su mà tạ ơn. Anh ta lại là người Sa-ma-ri. ¹⁷Đức Giê-su mới nói: “Không phải cả mười người đều được sạch sao? Thế thì chín người kia đâu? ¹⁸Sao không thấy họ trở lại tôn vinh Thiên Chúa, mà chỉ có người ngoại bang này?” ¹⁹Rồi Người nói với anh ta: “Đứng dậy về đi! Lòng tin của anh đã cứu chữa anh.”

NHD: Ở c.11, trên đường lên Giê-ru-sa-lem, Đức Giêsu đã đi qua đâu?

TDV: Đức Giê-su đi qua biên giới giữa hai miền Sa-ma-ri và Ga-li-lê.

NHD: Ở c.12, Đức Giêsu đã gặp ai?

TDV: Mười người mắc bệnh phong đón gặp Người.

NHD: Họ đã nói gì với Đức Giêsu?

TDV: Lạy Thầy Giê-su, xin rủ lòng thương chúng tôi!

…

Mức độ 2

Hoàn cảnh:

• Nếu mọi người trong nhóm đã quen với tiến trình Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ và muốn tìm hiểu sâu hơn bản văn Kinh Thánh.

Cách thức:

• Người hướng dẫn cũng đặt những câu hỏi theo thứ tự các câu trong bản văn Kinh Thánh và thêm một vài câu hỏi mang tính thực hành hơn. Các câu hỏi thực hành hướng đến những hoàn cảnh hoặc hàm ý thích hợp, mặc dù những điều này không được đề cập trực tiếp trong văn bản.

Ví dụ: Dựa vào bản văn bài Tin Mừng trên, người hướng dẫn có thể đặt một vài câu hỏi thực hành như sau:

NHD: Ở c.12, Đức Giêsu đã gặp ai?

TDV: Đức Giêsu đã mười người mắc bệnh phong.

NHD: Ở c.12, câu hỏi thực hành có thể là: Tại sao những người mắc bệnh phong lại đứng cách xa Đức Giêsu?

TDV: Vào thời đó, bệnh phong được coi là một căn bệnh đáng sợ, có khả năng lây lan cao và không thể chữa trị. Về mặt tôn giáo, những người mắc bệnh phong bị xem là những người ô uế và tội lỗi, nên không ai được tiếp xúc với những người này.

NHD: Một câu hỏi thực hành khác: Bạn có thể diễn tả sự hiểu biết của mình về một người mắc bệnh phong được không?

TDV: Da của những người mắc bệnh phong bị thối rữa và bong tróc. Một số người khác bị mất ngón tay, ngón chân, và cơ thể họ tỏa ra mùi hôi thối khó chịu.

Một ví dụ khác:

NHD: Ở c.14, khi Đức Giêsu gặp mười người mắc bệnh phong, Ngài đã nói gì với họ?

TDV: Đức Giê-su bảo họ: “Hãy đi trình diện với các tư tế.”

NHD: Câu hỏi thực hành: Tại sao Đức Giêsu lại bảo họ phải đi trình diện với các tư tế?

TDV: Bởi vì, các tư tế là những người có quyền thông báo cho cộng đồng biết rằng những người này đã được lành sạch, họ có thể chung sống với gia đình và cộng đồng.

TDV: Có thể, vào thời đó bệnh phong được xem như một hình phạt của Chúa. Vì thế, những người mắc bệnh phong mà được chữa lành có nghĩa là họ đã được Chúa tha tội và các tư tế cho phép họ gia nhập và sinh hoạt với cộng đồng.

NHD: Khi họ đi, điều gì đã xảy ra với họ?

TDV: Tất cả họ được lành sạch/khỏi bệnh/khỏi tội.

Mức độ 3

Hoàn cảnh:

• Nếu các tham dự viên là chủng sinh, tu sỹ, những người giáo dân làm lãnh đạo, có thể linh mục, và những người đã quen với tiến trình Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ, cần hiểu biết sâu hơn về Kinh Thánh từ các bài đọc trong phụng vụ.

Cách thức:

• Người hướng đặt ra các câu hỏi, theo thứ tự từng câu, dựa trên bản văn. Đồng thời đặt ra một số câu hỏi mang tính thực hành và chú giải. Những câu hỏi này sẽ giúp đào sâu nội dung của bản văn nhờ những ý tưởng được soi sáng từ phần chú giải hoặc những suy tư thần học.

Ví dụ: Câu hỏi sau có thể tìm câu trả lời ở phần chú giải.

NHD: Người Sa-ma-ri là ai?

TDV: Vào thời Đức Giê-su, người Do-thái xem người Sa-ma-ri là dân ngoại nên không giao tiếp và họ thường tránh đi vào vùng đất người Sa-ma-ri (x. Ga 4). Hai bên thường có sự nghi kỵ và xung đột nhau (x. Lc 9,51-53).

Sự kiện kể về lòng biết ơn của người phong cùi gốc Samari sau khi được chữa lành chỉ được ghi lại trong sách Tin Mừng Lu-ca; đây là một ví dụ cho thấy Chúa Giê-su đã lấy lòng biết ơn của một người ngoài Do Thái (Lc 17,18) làm mẫu gương cho người Do Thái (xem thêm Lc 10,33 câu chuyện Người Sa-ma-ri nhân hậu). Hơn nữa, chính đức tin vào Chúa Giêsu được người ngoại giáo ấy thể hiện đã mang lại ơn cứu độ cho ông (Lc 17,19; xem sự giống nhau về mối liên hệ giữa đức tin và ơn cứu độ ở Lc 7,50; 8,48.50).

3. Phạm vi giới hạn của buổi Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ

Phạm vi của buổi Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ được xác định dựa trên các bài đọc phụng vụ trong Thánh lễ Chúa nhật. Nếu phương pháp Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ được áp dụng cho các ngày trong tuần thì phạm vi được giới hạn là các bài đọc hằng ngày trong tuần. Đây là hai lý do cụ thể cho việc xác định phạm vi giới hạn của một buổi Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ.

1. Giới hạn đề tài

Các câu trả lời của tham dự viên, những mối liên hệ giữa các bài đọc và sự hiểu biết sâu sắc cần được rút ra từ các bài đọc phụng vụ Chúa nhật.

Ví dụ, nếu Bài Tin Mừng Chúa Nhật được lấy từ Lc 9,10-17, câu chuyện hóa bánh ra nhiều, phạm vi giới hạn của buổi Tìm Hiểu Kinh Thánh Theo Phụng Vụ chỉ tập trung vào trong khuôn khổ Tin Mừng Luca mà thôi. Vì thế, câu chuyện hóa bánh ra nhiều ở trong Tin Mừng Gioan (Ga 6, 1-15), cụ thể là chi tiết một em bé có năm chiếc bánh lúa mạch và hai con cá không nên đưa vào để bàn thảo hoặc suy tư.

Một ví dụ khác, nếu một tham dự viên hỏi người hướng dẫn những câu hỏi về Giáo lý của Hội Thánh Công Giáo như: sự đồng trinh của Đức Maria hoặc việc tôn kính các thánh, nhưng nó không thuộc về các bài đọc phụng vụ, thì không bắt buộc phải trả lời. Người hướng dẫn có thể trả lời một cách lịch sự rằng: “Xin lỗi ông/bà/anh/chị/em, chúng ta sẽ không bàn thảo câu hỏi của bạn ở đây hôm nay. Có thể chúng ta sẽ thảo luận những câu hỏi đó trong một thời gian khác.” Đây là cách để tránh những bàn thảo và thắc mắc không thuộc về các bài đọc phụng vụ, làm cho buổi học hỏi bị lệch lạc và sai mục tiêu.

1. Giới hạn khung thời gian

Với việc tập trung vào tìm hiểu các bài đọc phụng vụ, khoảng thời gian dành cho toàn bộ tiến trình Tìm Hiểu Hỏi Kinh Thánh Theo Phụng Vụ trở nên dễ kiểm soát và ý nghĩa hơn.

[1] Đây là kinh nghiệm hơn 20 năm mục vụ Tông Đồ Thánh Kinh của cha Arlo Bernardo Yap, SVD thuộc tỉnh Dòng Miền Trung, Philippines. Ngài đã áp dụng phương pháp này ở nhiều nơi và cho nhiều đối tượng khác nhau ở Philippines.