Hòa bình và hòa giải không chỉ đơn thuần là những lý tưởng; chúng là những trụ cột nền tảng cho sự triển nở của con người, xây dựng cộng đồng, chung sống hợp tác và thăng tiến thiêng liêng. Trong một thế giới thường xuyên bị chia cắt bởi xung đột, hiểu lầm và bất công, việc theo đuổi hòa bình và hòa giải trở nên cấp bách, có mục đích và mang tính biến đổi. Đối với Dòng Ngôi Lời (SVD), như đã được nhấn mạnh trong Tổng Tu Nghị lần thứ 19, cam kết cho hòa bình không chỉ là một trách nhiệm xã hội mà còn là một sứ vụ mang tính cộng đoàn, thiêng liêng và loan báo Tin Mừng bắt nguồn từ cuộc đời và giáo huấn của Chúa Giêsu Kitô.
Hòa bình không chỉ là sự vắng bóng chiến tranh; đó là sự hiện diện của công lý, sự hài hòa và tôn trọng lẫn nhau. Mặt khác, hòa giải bao gồm việc khôi phục các mối quan hệ, hàn gắn những vết thương và xây dựng lòng tin nơi có sự chia rẽ. Kinh Thánh liên tục nhấn mạnh những giá trị này. Trong Mátthêu 5,9, Chúa Giêsu tuyên bố: “Phúc thay ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa.” Mối phúc này xác lập việc xây dựng hòa bình như một ơn gọi Kitô hữu thiết yếu. Tương tự, Thư 2 Côrintô 5,18 nhắc nhở chúng ta rằng “Thiên Chúa đã nhờ Đức Kitô mà cho thế gian được hòa giải với Người,” kêu gọi các tín hữu trở thành những cộng tác viên hòa giải trong mọi lĩnh vực của đời sống. Như vậy, hòa giải là trọng tâm của sứ vụ Kitô giáo.
Trong thế giới đương đại, hòa bình và hòa giải có liên quan ở nhiều cấp độ. Trên bình diện quốc tế, các quốc gia đang phải vật lộn với các xung đột về tài nguyên, ý thức hệ và biên giới. Các cộng đồng đối mặt với những căng thẳng do bất bình đẳng xã hội, những oán hận lịch sử và sự khác biệt văn hóa. Đối thoại liên tôn trở nên quan trọng trong các xã hội nơi những hiểu lầm tôn giáo có thể leo thang thành bạo lực. Sứ vụ hòa bình còn mở rộng hơn nữa vào các gia đình, khu xóm và các cộng đoàn dòng tu, bao gồm cả các cộng đoàn SVD, nơi những xung khắc cá nhân có thể làm tổn hại đời sống cộng đoàn và chứng tá thiêng liêng.
Tầm quan trọng của hòa bình và hòa giải nằm ở tiềm năng biến đổi của chúng. Ở cấp độ xã hội, chúng ngăn chặn sự leo thang của xung đột và thúc đẩy sự hợp tác giữa các nhóm đa dạng. Khi sự hòa giải diễn ra, các xã hội được trang bị tốt hơn để giải quyết những bất công lịch sử, chữa lành vết thương lòng và xây dựng các hệ thống bao hàm tôn trọng phẩm giá con người.
Hơn nữa, trong các cộng đoàn dòng tu, hòa bình và hòa giải cũng quan trọng không kém. Đối với Dòng Ngôi Lời, đời sống cộng đoàn là sự phản chiếu của Tin Mừng. Tổng Tu Nghị lần thứ 19 nhấn mạnh rằng các thành viên SVD được kêu gọi để làm chứng cho sự hiệp nhất và tình huynh đệ trong một thế giới bị rạn nứt bởi chia rẽ. Như văn kiện Tu nghị ghi chú: “sứ vụ của chúng ta gắn kết sâu sắc với việc thúc đẩy sự hiểu biết, đối thoại và hòa giải giữa các dân tộc, các nền văn hóa và các tôn giáo.” Để sống điều này đòi hỏi phải trau dồi sự khiêm nhường, kiên nhẫn và khả năng tha thứ—những nhân đức thiết yếu trong bất kỳ nỗ lực cộng đoàn hay tông đồ nào.
Một trong những sức mạnh lớn nhất trong việc theo đuổi hòa bình và hòa giải là nền tảng thiêng liêng được đức tin hậu thuẫn. Niềm tin vào công trình hòa giải của Thiên Chúa qua Đức Kitô trang bị cho các cá nhân và cộng đoàn niềm hy vọng và sự kiên cường. Đối với các thành viên SVD, cầu nguyện, suy niệm Thánh Kinh và đời sống bí tích củng cố cam kết này. Ngoài ra, tính quốc tế và liên văn hóa của Dòng Ngôi Lời mang lại một nền tảng tự nhiên để nối nhịp cầu giữa những chia rẽ. Bằng cách sống và làm việc trong các bối cảnh văn hóa đa dạng, các nhà truyền giáo SVD hiện thực hóa sự hòa giải trong thực tế, đối xử với người khác bằng sự tôn trọng, thấu hiểu và cộng tác.
Một sức mạnh khác là sự công nhận ngày càng tăng đối với đối thoại như một công cụ xây dựng hòa bình. Đối thoại liên tôn và liên văn hóa, được khuyến khích bởi cả Giáo Hội và Dòng Ngôi Lời, cho phép các cộng đồng đối diện với những khác biệt với tinh thần xây dựng. Điều này củng cố các mối quan hệ, giảm bớt định kiến và mở ra những con đường hợp tác. Sự tập trung tông đồ của SVD vào mục vụ giáo xứ, truyền thông, giáo dục và phát triển xã hội càng hỗ trợ các nỗ lực hòa giải bằng cách giải quyết các bất công hệ thống và thúc đẩy sự phát triển con người toàn diện.
Ngay cả với những sức mạnh này, hòa bình và hòa giải vẫn khó đạt được. Ở cấp độ toàn cầu, các xung đột địa chính trị, bất bình đẳng kinh tế và chủ nghĩa cực đoan về ý thức hệ có thể cản trở sự đối thoại và thấu hiểu. Các cộng đồng thường đấu tranh với những oán hận lịch sử vốn khó vượt qua nếu thiếu những nỗ lực thực tâm trong việc nói lên sự thật, trách nhiệm giải trình và sự tha thứ.
Trong các cộng đoàn SVD, những thách đố đối với hòa bình và hòa giải bao gồm các xung đột cá nhân, hiểu lầm văn hóa giữa các anh em thuộc các quốc tịch khác nhau, thiếu tình thương, khác biệt về phương pháp tiếp cận và sự giảm sút nhiệt huyết cho công việc sứ vụ. Lời mời gọi hòa giải đòi hỏi sự tự vấn liên tục, lòng khiêm nhường và sẵn lòng đối diện với những thành kiến và sai sót của chính mình. Hơn nữa, những áp lực bên ngoài—như bất ổn chính trị hoặc bạo lực xã hội—có thể làm trầm trọng thêm các căng thẳng và khiến công việc xây dựng hòa bình trở nên phức tạp hơn.
Kinh Thánh cung cấp cả sự hướng dẫn lẫn khích lệ để vượt qua những thách đố này. Thư Rôma 12,18 nhắn nhủ: “Hãy làm tất cả những gì có thể được để sống hòa thuận với mọi người.” Câu này nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân trong việc nuôi dưỡng sự hài hòa, đồng thời nhận ra rằng hòa giải là một quá trình tương quan đòi hỏi nỗ lực từ cả hai phía. Thư Êphêxô 4,32 kêu gọi các tín hữu sâu sắc hơn: “Hãy đối xử tốt với nhau, hãy có lòng thương xót và biết tha thứ cho nhau, như Thiên Chúa đã tha thứ cho anh em trong Đức Kitô.”
Tổng Tu Nghị lần thứ 19 của Dòng Ngôi Lời đặt những nguyên tắc Kinh Thánh này vào bối cảnh của sứ vụ đương đại. Tu nghị kêu gọi các thành viên trở thành những thừa tác viên hòa giải không chỉ qua lời nói mà còn qua những hành động thúc đẩy công lý, tôn trọng sự đa dạng văn hóa và nuôi dưỡng đối thoại. Bằng cách tích hợp các giáo huấn Kinh Thánh với các chiến lược sứ vụ thực tiễn, Dòng Ngôi Lời đặt hòa bình và hòa giải vào tâm điểm của linh đạo dòng.
Hòa bình và hòa giải là thiết yếu cho một thế giới hài hòa, cho các cộng đồng phát triển và cho sức sống của đời sống tu trì SVD. Chúng đòi hỏi sự can đảm, kiên nhẫn và sự cậy trông sâu sắc vào ơn Chúa. Dù thách đố bủa vây—từ những xung đột toàn cầu đến những căng thẳng nội bộ cộng đoàn—sức mạnh bắt nguồn từ đức tin, tình yêu, sự gắn kết liên văn hóa và đối thoại sẽ cung cấp một nền tảng vững chắc. Hòa giải vừa là món quà từ Thiên Chúa, vừa là nhiệm vụ được trao phó cho các tín hữu. Đối với Dòng Ngôi Lời, Tổng Tu Nghị lần thứ 19 củng cố rằng sứ vụ hòa bình không thể tách rời khỏi sứ vụ công bố Lời, làm chứng cho sự hiệp nhất và hiện thân cho tình yêu hòa giải của Thiên Chúa trong mọi bối cảnh. Bằng cách đón nhận những nguyên tắc này, các thành viên SVD không chỉ củng cố cộng đoàn của mình mà còn đóng góp cho một thế giới đang khao khát sự chữa lành, thấu hiểu và hòa bình.
Lm. Anselmo Ribeiro, SVD
Bề Trên Tổng Quyền và Hội Đồng Tổng Quyền
______________________________________
*Bản dịch và hiệu đính của Lm. Giuse Đỗ Nguyên Vũ, SVD
Nguồn: Arnoldus Nota – February 2026, trang 1-2
