Bài đọc 1: Hc 15,15-20
Đức Chúa không truyền cho ai ăn ở thất đức.
Bài trích sách Huấn ca.
15Nếu con muốn thì hãy giữ các điều răn
mà trung tín làm điều đẹp ý Đức Chúa.
16Trước mặt con, Người đã đặt lửa và nước,
con muốn gì, hãy đưa tay ra mà lấy.
17Trước mặt con người là cửa sinh cửa tử,
ai thích gì, sẽ được cái đó.
18Vì trí khôn ngoan của Đức Chúa thật lớn lao,
Người mạnh mẽ uy quyền và trông thấy tất cả.
19Người để mắt nhìn xem những ai kính sợ Người,
và biết rõ tất cả những gì người ta thực hiện.
20Người không truyền cho ai ăn ở thất đức,
cũng không cho phép ai phạm tội.
Đó là lời Chúa.
Đáp ca: Tv 118,1-2.4-5.17-18.33-34 (Đ. c.1b)
Đ.Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.
1Hạnh phúc thay ai sống đời hoàn thiện,
biết noi theo luật pháp Chúa Trời.2Hạnh phúc thay kẻ tuân hành ý Chúa,
hết lòng hết dạ kiếm tìm Người.
Đ.Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.
4Vâng lạy Chúa, Ngài đã ban huấn lệnh,
truyền chúng con tuân giữ vẹn toàn.5Ước mong sao con hằng vững bước
theo thánh chỉ Ngài ban.
Đ.Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.
17Xin tỏ lòng nhân hậu cùng tôi tớ Chúa đây
để con được sống và tuân giữ lời Ngài.18Xin mở mắt cho con nhìn thấy
luật pháp Ngài kỳ diệu biết bao.
Đ.Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.
33Lạy Chúa, xin dạy con đường lối thánh chỉ,
con nguyện đi theo mãi đến cùng.34Xin cho con được trí thông minh
để vâng theo luật Ngài và hết lòng tuân giữ.
Đ.Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.
Bài đọc 2: 1 Cr 2,6-10
Lẽ khôn ngoan Thiên Chúa đã tiền định từ trước muôn đời, cho chúng ta được vinh hiển.
Bài trích thư thứ nhất của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Cô-rin-tô.
6 Thưa anh em, điều chúng tôi giảng dạy cho các tín hữu trưởng thành là một lẽ khôn ngoan, nhưng không phải là lẽ khôn ngoan của thế gian, cũng không phải của các thủ lãnh thế gian này, là những kẻ sớm muộn gì cũng phải diệt vong. 7 Trái lại, chúng tôi giảng dạy lẽ khôn ngoan nhiệm mầu của Thiên Chúa đã được giữ bí mật, lẽ khôn ngoan mà Thiên Chúa đã tiền định từ trước muôn đời, cho chúng ta được vinh hiển. 8 Lẽ khôn ngoan ấy, không một ai trong các thủ lãnh thế gian này đã được biết, vì nếu biết, họ đã chẳng đóng đinh Đức Chúa hiển vinh vào thập giá. 9 Nhưng, như đã chép: Điều mắt chẳng hề thấy, tai chẳng hề nghe, lòng người không hề nghĩ tới, đó lại là điều Thiên Chúa đã dọn sẵn cho những ai mến yêu Người.
10 Còn chúng ta, chúng ta đã được Thiên Chúa mặc khải cho, nhờ Thần Khí. Thật vậy, Thần Khí thấu suốt mọi sự, ngay cả những gì sâu thẳm nơi Thiên Chúa.
Đó là lời Chúa.
Tin mừng: Mt 5,17-37
17 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng: “Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ Luật Mô-sê hoặc lời các ngôn sứ. Thầy đến không phải là để bãi bỏ, nhưng là để kiện toàn.
18 Vì, Thầy bảo thật anh em, trước khi trời đất qua đi, thì một chấm một phết trong Lề Luật cũng sẽ không qua đi, cho đến khi mọi sự được hoàn thành.
19 Vậy ai bãi bỏ dù chỉ là một trong những điều răn nhỏ nhất ấy, và dạy người ta làm như thế, thì sẽ bị gọi là kẻ nhỏ nhất trong Nước Trời. Còn ai tuân hành và dạy làm như thế, thì sẽ được gọi là lớn trong Nước Trời.
20 “Vậy, Thầy bảo cho anh em biết, nếu anh em không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pha-ri-sêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.
21 “Anh em đã nghe Luật dạy người xưa rằng: Chớ giết người; ai giết người, thì đáng bị đưa ra toà.
22 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: Bất cứ ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng. Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt.
23 Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, 24 thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình.
25 Anh hãy mau mau dàn xếp với đối phương, khi còn đang trên đường đi với người ấy tới cửa công, kẻo người ấy nộp anh cho quan toà, quan toà lại giao anh cho thuộc hạ, và anh sẽ bị tống ngục.
26 Thầy bảo thật cho anh biết: anh sẽ không ra khỏi đó, trước khi trả hết đồng xu cuối cùng.
27 “Anh em đã nghe Luật dạy rằng: Chớ ngoại tình.
28 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: Bất cứ ai nhìn người phụ nữ mà thèm muốn, thì trong lòng đã ngoại tình với người ấy rồi.
29 Nếu mắt phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy móc mà ném đi; vì thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân bị ném vào hoả ngục.
30 Nếu tay phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy chặt mà ném đi; vì thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân phải sa hoả ngục.
31 “Luật còn dạy rằng: Ai rẫy vợ, thì phải cho vợ chứng thư ly dị.
32 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: ngoại trừ trường hợp hôn nhân bất hợp pháp, bất cứ ai rẫy vợ là đẩy vợ đến chỗ ngoại tình; và ai cưới người đàn bà bị rẫy, thì cũng phạm tội ngoại tình.
33 “Anh em còn nghe Luật dạy người xưa rằng: Chớ bội thề, nhưng hãy trọn lời thề với Đức Chúa.
34 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: đừng thề chi cả. Đừng chỉ trời mà thề, vì trời là ngai Thiên Chúa.
35 Đừng chỉ đất mà thề, vì đất là bệ dưới chân Người. Đừng chỉ Giê-ru-sa-lem mà thề, vì đó là thành của Đức Vua cao cả.
36 Đừng chỉ lên đầu mà thề, vì anh không thể làm cho một sợi tóc hoá trắng hay đen được.
37 Nhưng hễ ‘có’ thì phải nói ‘có’, ‘không’ thì phải nói ‘không’; thêm thắt điều gì là do ác quỷ.”
BÀI GIẢNG VÀ CHIA SẺ CHỦ ĐỀ:
LỄ DÂNG ĐẸP LÒNG
Lm. Phêrô Nguyễn Đình Phụng, SVD
Trong sách Giảng Viên có câu: “Một thời để yêu thương, một thời để thù ghét; một thời để gây chiến, một thời để làm hòa” (Gv 3,8); một thời để gìn giữ, một thể để phá đổ; một thời để trung thành, một thời để bất trung; một thời để tin, một thời lạc lối. Một đời ta sống cho nhau, một lời ta nói cho nhau, một việc ta làm cho nhau, sau cùng sẽ được những gì?
Lời Chúa hôm nay trình bày cho chúng ta một bước khá quan trọng của bài giảng trên núi về việc Đức Giêsu đến không phải để hủy bỏ lề luật hay các ngôn sứ, mà là để kiện toàn, nghĩa là Người mang đến cho chúng ta một sự toàn thiện vượt trên cả lề luật. Với lời khai mở trong bài đọc I cho ta hiểu thêm công bố này của Đức Giêsu khi nói về việc tuân giữ các giới răn.
Quả thực, đoạn sách Huấn ca nhấn mạnh về sự tự do, về khả năng tuân giữ các giới răn của con người chúng ta. Tác giả nói: “Nếu ngươi muốn tuân giữ các giới răn: việc trung thành giữ các giới răn là tùy ở ngươi” (Hc 15,15). Bởi Thiên Chúa dựng nên chúng ta có tự do, nghĩa là có khả năng chọn lựa, giữa có hay không, chấp nhận hay khước từ ý muốn của Chúa. Tác giả khẳng định: “Người đặt trước mặt ngươi nước và lửa, ngươi muốn cái gì, thì giơ tay ra trên đó” (Hc 15,17). Vâng, một khi con người đã tự do chọn lựa rồi thì hậu quả kéo theo nghiêm trọng khôn lường, vì “Trước mặt con người là sự sống và sự chết, sự lành và sự dữ, họ thích thứ nào thì được thứ ấy”. Thực vậy, con người đã giơ tay đón lấy, thay vì nước, sự lành và sự sống thì đã chọn lửa, sự dữ và sự chết; để rồi rơi vào tình trạng bi ai, thay vì dùng tự do để được tự do hơn, thì lại dùng tự do để đánh mất tự do của mình và trầm kha trong biển đời tội lỗi.
Chính vì thế mà Đức Giêsu đến để giải thoát ta và muốn cho ta luôn được tự do, nên Người nói: “Ta không đến để hủy bỏ lề luật hay các ngôn sứ, nhưng để kiện toàn”. Người chỉ cho ta con đường tự do đích thực: là con đường tuân theo thánh ý tốt lành của Thiên Chúa, tuân giữ các giới luật của Chúa không chỉ bên ngoài mà tuân giữ ngay cả trong nội tại tâm hồn với tình yêu mến. Chỉ có yêu mến mới thực sự giải thoát, chỉ những ai mến yêu mới thực sự tự do, để rồi sẵn lòng thực hiện những điều cần thiết trong đời sống, thậm chí còn hơn cả điều cần nữa trong tin yêu.
Đức Giêsu giải thích: “Các con đã nghe dạy người xưa rằng: ‘Không được giết người. Ai giết người, sẽ bị luận phạt nơi tòa án”. Đây là một trong Mười Điều Răn. Đức Giêsu kiện toàn nó theo nghĩa đòi hỏi một quyết định kiên vững, xác quyết chống lại mọi biến động, kể cả biến động trong tâm hồn: “Còn Ta, Ta bảo các con: bất cứ ai phẫn nộ với anh em mình, thì sẽ bị tòa án luận phạt”. Ta thấy, yêu cầu của Đức Giêsu còn hơn cả luật buộc, yêu cầu nơi chúng ta một sự tự chủ thực sự. Không để nội tâm phẫn nộ và không đưa ta vào con đường bạo hành, nhưng cần gạt bỏ không chỉ bạo lực ngoại thể mà còn nội tại nữa, không nên để tâm hồn nảy sinh những tạp niệm.
Quả thực, Đức Giêsu rất xác quyết ở điểm này, Người không chấp nhận con người chúng ta sống trong những trạng huống không cảm thông, tranh chấp, bất đồng, thậm chí còn chống lại tất cả những quyền lực gây chia rẽ. Hơn nữa, Đức Giêsu còn cho thấy tầm quan trọng của tình bác ái huynh đệ: “Nếu ngươi đang dâng của lễ nơi bàn thờ mà sực nhớ người anh em đang có điều bất bình với ngươi, thì ngươi hãy để của lễ lại trước bàn thờ, đi làm hòa với người anh em ngươi trước đã, rồi hãy trở lại dâng của lễ”.
Vâng, lễ dâng của chúng ta sẽ không được đẹp lòng Chúa nếu ta còn trong tình trạng chia rẽ. Nếu ta muốn tôn thờ Thiên Chúa, thì trước hết tâm hồn ta phải đón nhận tình yêu của Người và rồi chuyển tải cho anh em mình. Khi Đức Giêsu nói: “Hãy liệu làm hòa với kẻ thù”. Điều này muốn nói rằng tâm hồn ta thực sự cần được chữa lành hoàn toàn, thiện hảo, rộng mở và được giải thoát khỏi mọi cảm thức ghen ghét, vị kỷ.
Trong những lời kế tiếp ta cũng thấy Đức Giêsu nhắm đến tâm hồn con người là hệ trọng. Người không muốn chỉ có luật lệ bên ngoài, song còn là một thái độ nội tâm tương đồng với tình yêu nhận lãnh từ Thiên Chúa: “Các con đã nghe nói với người xưa rằng: ‘Chớ ngoại tình’; còn Ta, Ta bảo các con: Hễ ai nhìn xem phụ nữ mà ước ao phạm tội với họ, thì đã ngoại tình với họ trong lòng rồi”.
Chúa Giêsu yêu cầu tâm hồn ta lánh xa mọi thứ cảm tình không theo thánh ý Thiên Chúa. Người không bằng lòng chỉ với những ngăn cấm bên ngoài, mà còn muốn rằng tâm hồn ta phải thực sự thanh khiết, tự tại khỏi mọi ước muốn ích kỷ, xấu xa. Người đối kháng những cớ vấp phạm, nghĩa là chống lại dịp tội: “Nếu con mắt phải của con nên dịp tội cho con, thì hãy móc nó mà ném xa con”. Nếu con mắt thực là quý giá cho cuộc sống lại là cớ phạm tội, thà móc nó mà quẳng đi. Lẽ dĩ nhiên, ngôn ngữ được dùng ở đây là theo nghĩa tượng hình, muốn nói đến sự kiên quyết chống lại tội lỗi. Vì thế, Đức Giêsu giải thích: “Thà mất một chi thể còn hơn là toàn thân bị ném vào hỏa ngục”. Rồi Đức Giêsu cũng dùng luận lý ấy đối với tay.
Đối với sự thành thật hoàn hảo cũng không kém quan trọng, nên Chúa nói: “Các con cũng đã nghe có lời dạy người xưa rằng: ‘Chớ thề gian, nhưng hãy giữ trọn lời mình thề với Chúa’. Còn Ta, Ta bảo các con: Đừng thề chi cả; đừng lấy trời mà thề, vì trời là ngai Thiên Chúa; đừng lấy đất mà thề, vì đất là bệ chân Người; đừng lấy Giêrusalem mà thề, vì là thành của Vua cao cả. Cũng đừng chỉ đầu mà thề, vì ngươi không thể làm cho một sợi tóc ra trắng hay đen được”. Quả vậy, nếu ta luôn thành thật, nếu ta bày tỏ sự thành thật đó trong suốt cuộc sống mình thì lời thề sẽ có thể mất mọi tác dụng. Lại một lần nữa, Đức Giêsu yêu cầu chúng ta có một thái độ nội tâm thật kiên quyết, thật chân thành, vì “Thêm điều đặt chuyện là bởi ma quỷ mà ra”.
Dẫu biết, thật khó cho ta thực hiện tất cả những điều ấy, nhưng Chúa Giêsu cũng ban cho ta nghị lực để tiếp bước theo hướng thiện hảo này. Người không chỉ bằng lòng với việc trình bày cho ta các giới răn, song Người còn đến trong thế gian này để trao ban cho ta ân sủng của Người nữa, không chỉ giúp chúng ta mà còn vui lòng thực hiện cách hoàn hảo ý muốn tình yêu của Thiên Chúa và tình yêu cho con người chúng ta.
Lạy Chúa, bản chất con người chúng con thì yếu đuối, lắm khi điều tốt chúng con muốn làm lại không làm, tà niệm cứ mãi lôi kéo chúng con xuống, tâm hồn cứ chìm đắm trong biển hận thù, vị kỷ, nhỏ nhen. Xin dùng ngọn đèn Lời Chúa soi rọi vào vùng sâu tăm tối cõi lòng chúng con, mở toang cánh cửa tâm hồn, để chúng con biết chân thành sống tin yêu, vì chúng con không chỉ sống trong ốc đảo của chính mình, song cần sống với Chúa và với anh chị em. Nghe ra thật chí lý lời của nhạc sĩ họ Trịnh “Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau”. Nhưng không chỉ ngày sau mà ngay hôm nay, ngay phút này chúng con thật sự cần có nhau trong gia đình, trong giáo xứ, nơi mà chúng con đang cùng nhau tiến về cõi hạnh phúc thật. Amen!
