Năm 1875, Đấng sáng lập Dòng Ngôi Lời, thánh Arnold Janssen, đã đứng trước một chiếc máy in chạy bằng hơi nước vừa được lắp đặt tại Steyl. Đối với nhiều người, đó là một cỗ máy đầy rủi ro và tốn kém bằng sắt và mực in. Nhưng Arnold còn nhìn thấy nhiều hơn thế: một khí cụ được thánh hiến cho Ngôi Lời Thiên Chúa. Ngài hiểu rằng trở thành nhà truyền giáo, tự bản chất, cũng là trở thành một người truyền thông. Thay vì chống lại công nghệ đang nổi lên của thời đại mình, ngài đón nhận nó — tinh luyện và định hướng nó để nối kết Tin Mừng với thế giới. Đối với ngài, Lời Chúa xứng đáng được sử dụng những phương tiện tốt nhất hiện có để vươn tới tận cùng trái đất.
Ngày nay, hơi nước đã nhường chỗ cho silicon, và mực in đã được thay bằng mã kỹ thuật số. Trong năm 2026, chúng ta đang sống giữa một thế giới được định hình bởi trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo và sự kết nối liên tục. Tuy nhiên, thách đố vẫn không thay đổi. Giống như Arnold, chúng ta được mời gọi sống sự táo bạo mang tính tông đồ — can đảm và khôn ngoan bước vào những biên cương mới. Không gian kỹ thuật số đã trở thành một “đồi Areopagus” [diễn đàn văn hóa xã hội, nơi hiện diện và đối thoại] hiện đại: sống động, phức tạp và thường đầy thương tích — nơi hàng tỷ con người kết nối với nhau, nhưng đồng thời cũng có biết bao người cảm thấy rất cô đơn. Đó là một thế giới đang kiếm tìm ánh sáng, nhiều khi mà không biết nguồn mạch của ánh sáng ấy.
Chủ đề của Tổng Tu Nghị XIX của chúng ta, “Ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ” (Mt 5,16), không chỉ mang lại cảm hứng nhưng còn trao ban định hướng. Điều đó có nghĩa gì khi chúng ta được mời gọi trở nên những môn đệ vừa trung thành vừa sáng tạo trong một thời đại mà các cuộc gặp gỡ lại được trung gian qua màn hình và thuật toán? Thế giới kỹ thuật số kết nối con người, nhưng đồng thời cũng làm họ phân mảnh. Nó cung cấp thông tin, nhưng cũng khiến con người bị quá tải. Ngày càng nhiều, không gian ấy bị lấp đầy bởi tiếng ồn — những nội dung lặp lại, hời hợt hoặc thậm chí sai lệch. Trong bối cảnh đó, để ánh sáng của chúng ta chiếu tỏa đòi hỏi nhiều hơn việc đơn thuần chia sẻ thông tin. Chúng ta không chỉ là những người truyền tải tin tức; chúng ta là những chứng nhân. Sự hiện diện kỹ thuật số của chúng ta phải phản chiếu tính chân thực và niềm hy vọng bén rễ sâu xa. Trong những môi trường mà phẫn nộ và chia rẽ thường chiếm ưu thế, chúng ta được mời gọi vun đắp sự tín nhiệm. Những nền tảng của chúng ta — các trang web, mạng xã hội và mạng lưới nội bộ — cần trở thành những không gian gặp gỡ: những nơi chống lại sự cô lập, khích lệ đối thoại và bảo vệ sự thật trong thời đại đầy hỗn độn.
Nhận thức được trách nhiệm ấy, Tổng Tu Nghị XIX (3.2.7) kêu gọi sử dụng có trách nhiệm các phương tiện truyền thông kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo. Đây không phải là điều tùy chọn nhưng là điều thiết yếu. Qua việc củng cố năng lực hiểu biết kỹ thuật số và tăng cường cộng tác trong các mạng lưới truyền thông của chúng ta, chúng ta có thể tạo nên những nội dung thật sự chạm đến con người. Những công cụ như AI có thể hỗ trợ sứ vụ của chúng ta — đặc biệt trong lãnh vực dịch thuật và tiếp cận — nhưng chúng đòi hỏi sự phân định để bảo đảm rằng những gì chúng ta chia sẻ vẫn luôn trung thành với tinh thần của Ngôi Lời Thiên Chúa.
Nếu thánh Arnold Janssen đang hiện diện giữa chúng ta hôm nay, người ta có thể hình dung ngài sử dụng các công cụ kỹ thuật số với cùng một chủ đích mà ngài từng áp dụng cho chiếc máy in năm xưa. Ngài sẽ không bị công nghệ áp đảo, nhưng sẽ tìm cách hiểu và định hướng nó cho sứ vụ. Khi chúng ta bước qua dịp cử hành 150 năm thành lập Dòng, chúng ta được mời gọi sống cùng một tinh thần môn đệ sáng tạo ấy — dấn thân vào các công cụ của thời đại với cả lòng can đảm lẫn tinh thần trách nhiệm.
Điều này không nhằm làm cho chúng ta có vẻ hiện đại hay “thành thạo công nghệ”. Điều cốt yếu là trung thành với sứ vụ của mình. Dù qua những bản dịch được hỗ trợ bởi AI giúp nối kết anh em giữa các châu lục, hay qua những cộng đoàn kỹ thuật số nhỏ bé nuôi dưỡng đối thoại chân thành và cầu nguyện, mục tiêu của chúng ta vẫn là giữ cho Lời luôn mang tính tương quan và dễ tiếp cận. Công nghệ phục vụ con người; nó không bao giờ là mục đích tự thân.
Thật vậy, một trong những xu hướng nổi bật của thời đại hôm nay là cơn khát ngày càng mãnh liệt về tính chân thực. Giữa vô số nội dung tự động hóa và vô cảm, con người tìm kiếm điều chân thật — những câu chuyện của đức tin được sống, của hy sinh và của đời sống cộng đoàn. Chính ở đây xuất hiện một cơ hội sâu sắc cho sứ vụ.
Các nền tảng truyền thông của chúng ta, bao gồm cả các tạp chí truyền giáo, không còn đơn thuần là nơi lưu trữ thông tin. Chúng là những không gian kể chuyện. Khi chúng ta chia sẻ những kinh nghiệm sống động của sứ vụ — dù trong hoàn cảnh đầy thử thách hay trong những giây phút chan chứa ân sủng — chúng ta không chỉ thuật lại các biến cố. Chúng ta làm lộ ra sự hiện diện của ánh sáng. Chúng ta cho thấy rằng ngay cả trong thời đại kỹ thuật số, vốn được đánh dấu bởi tốc độ và tính trừu tượng, Thần Khí vẫn tiếp tục hoạt động qua những cuộc đời con người cụ thể.
Vì thế, thế giới kỹ thuật số không phải là một không gian trống rỗng hay xa lạ với ân sủng. Đó là một không gian gặp gỡ thực sự, nơi Tin Mừng vẫn có thể được sống và chia sẻ. Vấn đề không phải là liệu chúng ta có hiện diện ở đó hay không, nhưng là chúng ta hiện diện như thế nào.
Do đó, chúng ta có thể tự hỏi: ánh sáng kỹ thuật số của tôi đang chiếu tỏa ra sao? Chúng ta có đang sử dụng sự kết nối toàn cầu của mình để xây dựng một chứng tá hy vọng dễ nhận ra không? Trở thành nhà truyền giáo hôm nay nghĩa là đứng tại giao điểm giữa truyền thống và đổi mới — bảo đảm rằng ngay giữa những mạng lưới truyền thông kỹ thuật số rộng lớn, hơi ấm của Ngôi Lời Thiên Chúa vẫn luôn sống động.
Đừng sợ những thay đổi nhanh chóng của thời đại chúng ta. Trái lại, hãy mang vào đó ánh sáng bền vững của Tin Mừng. Các nền tảng có thể thay đổi, nhưng Sứ Điệp vẫn còn mãi. Và sứ vụ của chúng ta vẫn tiếp diễn: làm sao để đằng sau mỗi bài đăng, mỗi tin nhắn và mỗi câu chuyện được chia sẻ, luôn có một chứng nhân sống động — một con tim gắn bó với Ngôi Lời, và một ánh sáng mà không hệ thống hay thuật toán nào có thể dập tắt.
“Báo chí là một đòn bẩy mạnh mẽ cho điều thiện… chính nó cũng là một nhà truyền giáo.” — thánh Arnold Janssen
Hôm nay, bạn đang sử dụng “đòn bẩy” kỹ thuật số của mình cho sứ vụ như thế nào?
Lm. Anselmo Ribeiro, SVD
Ban Lãnh Đạo Tổng Quyền
______________________________________
*Bản dịch và hiệu đính của Lm. Giuse Đỗ Nguyên Vũ, SVD
Nguồn: Arnoldus Nota – May 2026, trang 1-2
