Tổng Tu Nghị XIX của Dòng Ngôi Lời (SVD) năm 2024 đã chính thức phê chuẩn một Khuyến nghị rằng mục vụ giáo dục được công nhận như một ưu tiên mới trong các hoạt động tông đồ truyền giáo của SVD trên toàn thế giới. Thực tế, đối với một số lượng đáng kể các Tỉnh Dòng, giáo dục vốn đã là một ưu tiên được thiết lập vững chắc. Điều “mới” ở đây là nhận thức rằng đã đến lúc cần có một cách tiếp cận toàn diện hơn của SVD đối với mục vụ giáo dục, một cách tiếp cận giúp hình thành các định hướng chung, khung thần học truyền giáo có tính bối cảnh, và các nỗ lực hợp tác thể chế giữa các Tỉnh Dòng/ Miền Dòng/Giáo điểm trên toàn cầu.
Đối với các tu sĩ Ngôi Lời, giáo dục từ lâu đã được nhìn nhận như một hình thức tham gia truyền giáo chính đáng, song song với mục vụ bí tích truyền thống tại các giáo xứ. Thánh Arnold Janssen, vốn là một nhà giáo dục, từng viết: “Chúng ta không thể cứu thế giới chỉ bằng các bài giảng và phụng vụ mà thôi.” (Thư A. Janssen gửi cho Becher, St. Gabriel’s, 30/04/1894). Hiến pháp của chúng ta đề cập đến thực tế rằng các trường học, cao đẳng và đại học là những nơi ưu tuyển để thực hiện hoạt động truyền giáo: “Sự hiện diện của chúng ta trong một cơ sở giáo dục nhằm làm cho nơi đó trở thành môi trường loan báo Tin Mừng, nơi Lời Chúa có thể được lắng nghe và quyền năng giải phóng của Lời có thể được trải nghiệm trong đời sống cá nhân và xã hội…” (109.3). Cùng văn kiện này cũng quy định rằng các cơ sở giáo dục của SVD phải có khả năng tiếp cận được với người nghèo. Cho đến nay, có vẻ như mục vụ giáo dục đã phát triển khá độc lập trong nhiều Tỉnh Dòng. Các nghị viên, nhà giáo dục và quản trị viên đã phân định rằng thời điểm này đã chín muồi – hay đúng hơn là đã đến lúc quá trễ – để thiết lập một cách tiếp cận toàn diện và mang tính cộng tác giữa các Tỉnh Dòng/ Miền Dòng/Giáo điểm và các Vùng. Vậy điều này có thể hình dung như thế nào?
Giáo Dục Verbo Divino Toàn Cầu
Việc bắt đầu hình thành một đường hướng giáo dục SVD đặc thù sẽ đòi hỏi sự trung tín và sáng tạo: rút ra từ sự phong phú của di sản Dòng Ngôi Lời và hiệp hành lắng nghe những ứng dụng sáng tạo đã có của di sản đó trong các bối cảnh khác nhau. Giáo Dục Verbo Divino Toàn Cầu tự nhiên sẽ quy chiếu đến mô hình (khung) thần học truyền giáo Đối Thoại Ngôn Sứ, trong đó chúng ta ưu tiên dấn thân với những người nghèo và người bị gạt ra bên lề, với những người thuộc các nền văn hóa và sắc tộc khác nhau, với các tín đồ của các truyền thống tôn giáo khác, và với những người tìm kiếm đức tin cũng như xã hội thế tục. Cách tiếp cận này cũng sẽ tích hợp các Chiều Kích Đặc Trưng vào các chương trình giảng dạy và các hoạt động ngoại khóa. Theo cách đó, các nhà giáo dục và quản trị chủ ý tạo ra các cơ hội có tính chương trình để lắng nghe và hành động dựa trên các giá trị Tin Mừng và Kinh Thánh, tham gia vào các dự án linh hoạt sứ vụ đại kết và liên tôn, chia sẻ các chứng từ đức tin mang tính liên đới và cứu độ, và gia tăng ý thức về các vấn đề công lý, hòa bình và bảo vệ thụ tạo ở cấp độ địa phương và toàn cầu, dưới ánh sáng Học thuyết Xã hội Công giáo.
Sau cùng, một cách tiếp cận toàn diện hơn đối với mục vụ giáo dục SVD cần phải đủ linh hoạt để có thể thích nghi với những cơ hội và thách đố riêng biệt của thực tại xã hội, văn hóa và chính trị của từng Tỉnh Dòng/ Miền Dòng/Giáo điểm hoặc Vùng. Phạm vi và trọng tâm của Giáo Dục Verbo Divino Toàn Cầu sẽ có những khác biệt chính đáng ở cấp độ chi tiết của chương trình học và chương trình hoạt động. Hiến pháp của chúng ta quy định: “Chúng ta phải lưu ý đến điều kiện hiện hữu tại mỗi quốc gia khi xác định mức độ và cách thức tham gia vào mục vụ giáo dục.” (109.3). Chẳng hạn, các chuyến thăm gần đây của vị Phụ Tá Tổng Thư Ký về Giáo Dục đến Nhật Bản (tháng 4) và Ấn Độ (tháng 8) trong năm nay bắt đầu cho thấy cách mà Giáo Dục Verbo Divino Toàn Cầu vận hành trong các bối cảnh phần lớn người tham gia không phải là Kitô giáo.
Tỉnh Dòng Nhật Bản: Hominis Dignitati
Trong tổng dân số 123 triệu người, phần lớn là người Nhật bản địa (97,5%), và một số nhỏ nhưng đang gia tăng là người lao động nhập cư từ Brazil, Peru, Philippines, Việt Nam và các quốc gia khác. Khoảng 48,6% người Nhật tự nhận mình là Thần đạo, 46,4% là Phật tử, và 1,1% là Kitô hữu, trong đó khoảng 430.000 là Công giáo (tức khoảng 0,34% dân số). Tuy nhiên, việc thực hành tôn giáo nhìn chung không gắn liền với đời sống hàng ngày hoặc tham dự sinh hoạt tôn giáo thường xuyên, mà chủ yếu liên quan đến việc tuân giữ các phong tục truyền thống và các nghi thức đánh dấu các giai đoạn trong cuộc đời.
Mục vụ giáo dục là một ưu tiên quan trọng đối với SVD tại Tỉnh Dòng Nhật Bản, thể hiện qua số lượng các cơ sở và các anh em dấn thân trong sứ vụ này. Tổ hợp Trường Nanzan là một tổ chức quản trị bao gồm Đại học Nanzan, tám trường trung học cơ sở và phổ thông tại Nanzan, Seto và Fujisawa, một trường tiểu học và hai trường mẫu giáo. Mỗi cơ sở đều có một tu sĩ SVD làm hiệu trưởng hoặc viện trưởng, dù việc bố trí đủ nhân sự có chuyên môn phù hợp cho vai trò giảng dạy, nghiên cứu và quản trị trong các cơ sở Công giáo mang căn tính và định hướng truyền giáo SVD là một thách đố. Khoảng 15.000 học sinh – sinh viên đang theo học tại các cơ sở giáo dục của SVD ở Nhật Bản.
Khẩu hiệu của Đại học và hệ thống trường Nanzan là Hominis Dignitati, nghĩa là “vì phẩm giá con người”. Trong bối cảnh đa phần không Kitô giáo tại Nhật Bản, định hướng này nhấn mạnh rằng mục đích của giáo dục Nanzan ở mọi cấp độ là “… nuôi dưỡng ý thức và sự sẵn sàng thăng tiến phẩm giá con người trong mọi lĩnh vực của đời sống.” Thêm vào đó, các cơ sở của chúng ta cung cấp một nền giáo dục dựa trên thế giới quan Kitô giáo với “… xác tín rằng Thiên Chúa ban cho mỗi con người phẩm giá bất khả xâm phạm, bất kể tôn giáo, đạo đức hay các đặc điểm khác.”
Tiểu Vùng Ấn Độ: Giáo Dục Dựa Trên Các Giá Trị
Dân số Ấn Độ là 1,4 tỷ người với sự đa dạng rất lớn về văn hóa và tôn giáo. Khoảng 79,8% người dân tự nhận là Hindu giáo, 14,2% là Hồi giáo, và 2,3% là Kitô hữu (trong đó khoảng 23 triệu là Công giáo — chiếm khoảng 1,6% tổng dân số Ấn Độ). Các nhóm tôn giáo thiểu số và các hoạt động của họ thường bị nhìn bằng con mắt nghi ngờ và bị chính quyền kiểm soát chặt chẽ, đến mức việc loan báo Tin Mừng trực tiếp là điều không được khuyến khích và gần như không thể thực hiện trong thực tế. Các vụ đe dọa, quấy rối, và thậm chí bạo lực nhắm vào Kitô hữu và các nhóm tôn giáo thiểu số khác xảy ra thường xuyên.
Mặc dù hoàn cảnh có phần bất lợi như vậy, các tu sĩ SVD tại Ấn Độ trong những năm gần đây đã mở rộng đáng kể sự dấn thân trong sứ vụ giáo dục. Nhiều người sẽ ngạc nhiên khi biết rằng hiện có khoảng 55 trường do SVD điều hành tại Tiểu Vùng Ấn Độ: INC (12), INE (12), INM (5), INH (14), và ING (12). Khoảng 65.000 học sinh đang theo học tại các cơ sở giáo dục của SVD tại Ấn Độ, trong đó khoảng 71% là người Hindu, 14% là Kitô hữu, và 12% là người Hồi giáo. Các trường SVD tiếp nhận học sinh đến từ nhiều nền văn hóa, sắc tộc, ngôn ngữ và tầng lớp xã hội khác nhau. Học sinh học biết tôn trọng và kết tình thân hữu với nhau, điều này giúp xây dựng những nhịp cầu liên kết giữa các gia đình và cộng đồng gắn với các trường chúng ta.
Hội thảo Giáo dục SVD đầu tiên dành cho Tiểu Vùng Ấn Độ đã diễn ra vào tháng Tám, quy tụ gần 70 quản trị viên và thủ quỹ của SVD (trước đây, các hội thảo chỉ được tổ chức ở cấp tỉnh dòng / khu vực). Các anh em đã trao đổi về việc các phụ huynh đánh giá cao chất lượng học thuật, kỷ luật và mức học phí phù hợp của các trường SVD. Đồng thời, các quy định của chính quyền về chương trình giảng dạy và sách giáo khoa tạo ra những thách đố. Tuy nhiên, sứ vụ giáo dục của SVD vẫn cung cấp sự hình thành nhân bản dựa trên các giá trị và xây dựng cộng đồng giữa giới trẻ và gia đình đến từ nhiều nền văn hóa và tôn giáo khác nhau.
Định Hướng Tương Lai Cho Giáo Dục Verbo Divino Toàn Cầu
Trong vài năm tới (2026–2028), Phụ Tá Tổng Thư Ký đặc trách Giáo Dục sẽ tiếp tục thăm các Tỉnh Dòng/ Miền Dòng/Giáo điểm và Tiểu Vùng có các trường học do SVD điều hành để hiểu rõ chúng ta đang thực hiện những gì trong lãnh vực giáo dục và những sáng kiến mới nào đang xuất hiện. Các nhà giáo dục và quản trị sẽ là những cộng tác viên thiết yếu trong việc xây dựng tương lai của Giáo Dục Verbo Divino Toàn Cầu. Một số vấn đề quan trọng cần được thảo luận bao gồm: hình thành một tầm nhìn và định hướng toàn diện; giải quyết những vấn đề và thách đố gắn với bối cảnh địa phương; tự chủ tài chính; đào tạo và bổ nhiệm các anh em có năng lực; hoạch định chiến lược dài hạn; kiểm chứng các chính sách bảo vệ; tăng cường hợp tác và trao đổi nhân sự và sinh viên; và đánh giá cũng như thúc đẩy các cơ sở nghiên cứu và học thuật.
Các Đại hội Vùng sẽ được tổ chức vào năm 2028. Sau cùng, một Đại hội Tổng Quy Mô về Giáo Dục sẽ được tổ chức vào năm 2029, trước Tổng Tu Nghị XX của SVD năm 2030.
Thánh Arnold đã xem mục vụ giáo dục như một thành phần cấu thành trong sứ vụ truyền giáo của SVD: “Giáo dục là một trong những hoạt động quan trọng nhất trong các sứ vụ… Những người được đào tạo ở trình độ cao được kêu gọi để có ảnh hưởng tốt lành trên những người đương thời.” (Janssen nói tại hội nghị các linh mục, St. Gabriel’s, 22/06/1908).
Nguyện xin Thánh Arnold chuyển cầu cho sự phát triển và thành công của nền Giáo Dục Ngôi Lời Toàn Cầu.
✍️ Lm. Anselmo Ribeiro, SVD
Bề Trên Tổng Quyền và Hội Đồng Tổng Quyền
______________________________________
*Bản dịch và hiệu đính của Lm. Giuse Đỗ Nguyên Vũ, SVD
Nguồn: Arnoldus Nota – November 2025 hoặc: https://svdcuria.org/svd-generalate/verbo-divino-global-education-a-new-svd-mission-priority/
